{"id":1403,"date":"2019-03-30T10:16:13","date_gmt":"2019-03-30T10:16:13","guid":{"rendered":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/?page_id=1403"},"modified":"2026-01-02T08:46:04","modified_gmt":"2026-01-02T08:46:04","slug":"explore-the-park","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/explore-the-park\/","title":{"rendered":"Crwydro o gwmpas y Parc"},"content":{"rendered":"<p>O erddi hardd, i goed hynafol, i waun yn gyforiog o fywyd gwyllt, i goetir cynhenid \u00e2 rhaffau sgramblo a boncyffion balansio, i bwll ADdGA \u2013 mae cymaint i\u2019w weld ym Mharc yr Esgob. Mynnwch le ar daith dywys, casglwch fap o\u2019r Ganolfan Ymwelwyr, neu dilynwch y paneli dehongli o gwmpas y safle \u2013 gobeithio\u2019n fawr y byddwch yn mwynhau eich ymweliad!<\/p>\n<blockquote><p>800 mlynedd o arddwriaeth, hanes a bywyd gwyllt \u2013 mae cyn erddi preifat Esgobion Tyddewi bellach wedi\u2019u hadfer i bawb allu eu mwynhau.<\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/gardd-jenkinson\/\"><strong>Gardd Jenkinson<\/strong><\/a>\u00a0\u2013\u00a0Oedwch am ychydig i fwynhau\u2019r harddwch a\u2019r bywyd gwyllt yma. Wedi\u2019u hysbrydoli gan y gerddi cylchol addurnol a fapiwyd yma yn 1843 a bellach yn cyfarch ymwelwyr hen a newydd; plannwyd yr ardal gymunedol hon \u00e2 rhywogaethau o blanhigion hanesyddol a thraddodiadol, a phob un o\u2019r mathau ar gael i arddwyr yr Esgob Jenkinson n\u00f4l yn y 1830au gan gynnwys afalau a gellyg Cymreig megis Tinyrwydd ac Enlli \u2013 yn ogystal \u00e2 phlanhigion ar gyfer pryfed peillio.<\/p>\n<p><strong>Y Porthdy<\/strong>\u00a0\u2013 Cyfle i werthfawrogi\u2019r porthdy o ddechrau\u2019r 19<sup>eg<\/sup>\u00a0ganrif, a adeiladwyd mewn arddull gwladaidd i gyfannu cynllun yr ardd, i ddiogelu\u2019r hyn oedd yn brif fynedfa i safle\u2019r Palas ar y pryd.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/explore-the-park\/y-caffi\/\"><strong>Y Caffi a\u2019r Ganolfan Ddysgu <\/strong><\/a>\u2013 Dewch i fwynhau cinio blasus, a the prynhawn, yn cynnwys bwydydd o\u2019r Ardd Furiog; ymchwiliwch fwy i hanes y safle, gan ddysgu am yr Esgobion fu\u2019n byw yn y Palas a\u2019r gweision, morynion a\u2019r garddwyr a wnaeth y cyfan yn bosib.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/y-parc\/\"><strong>Y Parc<\/strong><\/a>\u00a0\u2013 Ewch am bicnic yng nghysgod y coed Plaen, chwiliwch am bryfed yn yr ardal blodau gwyllt a mwynhewch y golygfeydd dros Ddyffryn Tywi; mae\u2019r coed aeddfed a rheolaeth ofalus o\u2019r prif barc yn ei wneud yn lle deniadol i ymlacio a chymdeithasu.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/explore-the-park\/waun-fawr\/\"><strong>Y Waun Fawr<\/strong>\u00a0\u2013<\/a>\u00a0Bellach ar agor i bawb, yr orlifwaun hon ffurfiodd leoliad parc Palas yr Esgob a chaiff ei rheoli nawr er mwyn hybu a diogelu planhigion a phryfed prin. Gellir cyrraedd y waun (pan nad yw o dan dd\u0175r) o\u2019r gerddi ffurfiol dros bont newydd a ramp sy\u2019n galluogi mynediad i gadeiriau olwyn a choetsis.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/explore-the-park\/the-ha-ha\/\"><strong>Ha-ha<\/strong>\u00a0\u2013<\/a>\u00a0Peidiwch \u00e2 chwerthin \u2013 dyma\u2019r wal deras hir a\u2019r ffos a elwir yn Ha-ha sy\u2019n rhedeg rhwng Y Parc a\u2019r Waun Fawr!\u00a0Drwy gadw\u2019r anifeiliaid sy\u2019n pori allan ond heb darfu ar yr olygfa, mae\u2019r Ha-ha\u2019n sicrhau fod tirwedd y dyffryn yn ymddangos fel petai\u2019n rhan o\u2019r ardd. Daw\u2019r enw o\u2019r s\u0175n syn a wna pobl wrth iddyn nhw sylweddoli fod y wal a\u2019r ffos fel rhyw fath o ffens anweledig \u2013 ha ha! Peidiwch \u00e2 mynd yn rhy agos!<\/p>\n<p><strong><a href=\"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/explore-the-park\/woodland\/\">Yr Ardd Goetir<\/a>\u00a0<\/strong>\u2013 Ymlwybrwch drwy\u2019r coed i\u2019r Ardd Goetir newydd sbon, sydd wedi\u2019i lleoli o fewn powlen naturiol \u00e2 choeden ffawydd wedi\u2019i thorri\u2019n ganolog iddi \u2013 y man perffaith i ymarfer eich sgiliau balansio! Ymlaciwch a mwynhau\u2019r cysgod brith a ch\u00e2n yr adar; mwynhewch y golygfeydd dros yr Ha-ha a Dyffryn Tywi.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/explore-the-park\/bishops-pond\/\"><strong>Pwll yr Esgob<\/strong> \u2013<\/a>\u00a0Gwyliwch y bwyd gwyllt ar Bwll yr Esgob sy\u2019n gartref i bopeth o bysgod a phlanhigion y gwlypdir i adar ac anifeiliaid prin megis dyfrgwn. Mae iddo statws ADdGA \u2013 a hanes difyr iawn hefyd. Roedd yr Afon Tywi rymus yn arfer llifo dros y fan hon tan 1802 pan orlifodd yr afon a thorri\u2019r glannau, gan droi\u2019r rhan hon o\u2019r afon yn ystumllyn!<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/explore-the-park\/walled-garden\/\"><strong>Yr Ardd Furiog a Bwthyn y Garddwr<\/strong><\/a>\u00a0\u2013 Dewch am daith dywys o gwmpas yr ardd gegin furiog, sy\u2019n gynhyrchiol unwaith eto diolch i waith caled ein gwirfoddolwyr; mae Bwthyn y Garddwr o\u2019r 19<sup>eg<\/sup>\u00a0ganrif yma hefyd a ddefnyddiwyd i storio ffrwythau flynyddoedd yn ddiweddarach yn ogystal \u00e2\u2019r berllan afalau treftadaeth. Yn ogystal \u00e2 chyfoeth o fywyd gwyllt amrywiol mae\u2019r Ardd Furiog yn gartref i ruddnadroedd a morgrug d\u00f4l prin.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gyda gerddi newydd prydferth, parcdir a choetir hanesyddol, ystumllyn cyfoethog mewn bywyd gwyllt a gorlifwaun ardderchog i\u2019w harchwilio \u2013 mae cymaint mwy i\u2019w ddarganfod ym Mharc yr Esgob. Ymlaciwch yn Y Caffi, ymgysylltwch ag 800 mlynedd o hanes yn ein canolfan ddysgu, neu ewch ar daith o gwmpas yr Ardd Furiog gyfrinachol \u00e2\u2019i pherllan treftadaeth.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2436,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"iawp_total_views":225,"footnotes":""},"categories":[91],"tags":[124,123,129],"class_list":{"0":"post-1403","1":"page","2":"type-page","3":"status-publish","4":"has-post-thumbnail","6":"category-explore-the-park","7":"tag-history","8":"tag-horti","9":"tag-wildlife","10":"no-comments"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1403","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1403"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1403\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5108,"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1403\/revisions\/5108"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2436"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1403"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1403"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1403"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}