![\"](\"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/wp-content\/uploads\/Jenkinson-1024x552.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Cyn i\u2019r Ymddiriedolaeth gymryd awenau\u2019r safle yn 2018 man digon anystywallt oedd hwn, gyda phorfa garw\u2019n tyfu\u2019n wyllt, a llwyni a chwyn wedi ymledu a chuddio\u2019r cwrt tenis o ddechrau\u2019r 20fed ganrif islaw! Gan mai dyma\u2019r ardal oedd yn croesawu ymwelwyr i\u2019r safle ar gyfer yr Ymddiriedolaeth ac Amgueddfa Sir Gaerfyrddin<\/a>\u00a0, roedd hi\u2019n amlwg fod angen i ni greu rhywbeth arbennig a fyddai\u2019n creu argraff barhaol. Rhywbeth a fyddai hefyd yn adlewyrchu ein hanes a\u2019n treftadaeth, wrth bwysleisio ein cydflaenoriaethau ar gyfer y dyfodol \u2013 cymuned, cadwraeth a chynaliadwyedd.<\/p>\n Dechreuodd yr Ymddiriedolaeth ar y gwaith yn 2019, ar y cyd \u00e2\u00a0TACP, penseiri tirwedd o Gaerdydd<\/a>, er mwyn datblygu cynllun a fyddai\u2019n cyffroi ymwelwyr, gan eu denu o\u2019r fynedfa hanesyddol i\u2019r ganolfan ymwelwyr newydd yn hen adeiladau allanol y Palas. Yna, yn 2021, comisiynwyd\u00a0Afan Landscape<\/a>s<\/u> i ddod \u00e2\u2019r cynlluniau a\u2019r delweddau\u2019n fyw.<\/p>\n Heb unrhyw gofnodion o\u2019r hyn a blannwyd yn wreiddiol gan yr Esgob Jenkinson, mae ein Prif Arddwr, Piers Lunt, wedi troi at amrywiaeth o ffynonellau hanesyddol (yn cynnwys An Encyclopaedia of Plants<\/em>\u00a0o 1843 gan\u00a0John Claudius Laudon<\/a>) am ysbrydoliaeth er mwyn datblygu cynllun plannu a fyddai\u2019n gyfarwydd i\u2019r Esgob Jenkinson a\u2019i arddwyr.<\/p>\n Mae gan ardd heddiw nifer o nodweddion amlwg y gall ymwelwyr eu mwynhau, yn cynnwys clawdd ffawydd a osodwyd i gynnig golygfeydd deniadol i mewn i\u2019r ardd ac ymlaen i\u2019r Parc. Yng nghanol yr Ardd mae dau forder perlysiau, sy\u2019n cynnwys cymysgedd o blanhigion ar gyfer coginio a meddyginiaeth, gan gysylltu\u2019r cynllun \u00e2 hanes garddio cegin gynaliadwy yn y Palas, wrth gynnig profiad synhwyraidd i ymwelwyr. Mae bylbiau gwanwyn amrywiol, yn cynnwys saffrwm, wedi eu plannu rhyngddyn nhw hefyd.<\/p>\n Mewn cylch o gwmpas yr ardd berlysiau mae pedwar border cymysg, gyda m\u00f4r o flodau lluosflwydd lliwgar a rhosod treftadaeth yn eu canol, sy\u2019n denu\u2019r llygad.<\/p><\/blockquote>\n Dewiswyd y planhigion yma\u2019n ofalus i adlewyrchu, mor agos \u00e2 phosib, y rhai a fyddai ar gael i arddwyr yr Esgob Jenkinson yn ystod y 1830.<\/p>\n Yn ystod y Gwanwyn, bydd myrdd o rywogaethau o diwlipau a saffrwm yn gwthio\u2019u pennau drwy\u2019r pridd, gan ddod \u00e2\u2019r Ardd yn fyw tra bod y mwyafrif o blanhigion eraill yn dal yng nghwsg. Erbyn yr haf, bydd lil\u00efau undydd yn ffrwydro\u2019n felyn, gan adlewyrchu lefelau uwch o heulwen wrth i\u2019r dyddiau ymestyn. Ganol haf ac mae\u2019r rhosod yn eu llawn dwf, gydag arogleuon y lliwiau coch tanbaid a\u2019r magenta cyfoethog yn denu. Daw s\u00ear Tsieina, blodau-pigwrn blewog a blodau tisian i ddisgleirio\u2019n danllyd yn yr ardd ddiwedd yr haf yn erbyn cefndir o borfeydd addurnol ac artisiogau gl\u00f4b. Yn ystod y gaeaf, mae\u2019r clawdd ffawydd yn cynnal dail eurfrown, tra bod y pren bocs bythwyrdd yn cynnig therapi gwyrdd cyfoethog drwy\u2019r misoedd mwyaf llwm, oer a gwlyb.<\/p>\n Ond nid ar lefel y ddaear a\u2019r llygad yn unig y bwriedir i\u2019r dyluniad ennyn diddordeb gydol y flwyddyn.<\/p>\n O edrych i fyny fe welwch ddau bergola\u2019n gyforiog o rosod a barf-yr-hen-\u0175r, gyda physt rhwyllwaith yn arwain allan ohonyn nhw ac arnyn nhw goed afal a gellyg a ddewiswyd ar sail eu haddasrwydd i\u2019n hinsawdd ni, yn cynnwys amrywiaethau treftadaeth Gymreig.<\/p>\n Ond ni fwriadwyd yr ardd erioed i fod yn wledd i\u2019r llygad yn unig. Un o fanteision anhysbys o ddefnyddio mathau hanesyddol o blanhigion yw\u2019r ffaith eu bod fel arfer yn well o lawer ar gyfer bywyd gwyllt na\u2019u cymheiriaid modern, uchelrywiog.<\/p>\n A chyda gwenyn yn heidio at y cloddiau derwen y ddaear a phys p\u00ear, glo\u00ffnnod byw yn bwydo ar dderwen fendigaid, ddail crach a blodau-pigwrn blewog, a llu o infertebratau\u2019n cwtsho mewn coesynnau a adawyd i sefyll dros y gaeaf, mae\u2019r bywyd gwyllt sy\u2019n rhannu\u2019r rhan hon o\u2019r ardd yn rhoi gymaint o bleser i ni \u00e2\u2019r planhigion eu hunain.<\/p><\/blockquote>\n Rydyn ni\u2019n cynyddu\u2019r boblogaeth o flodau gwyllt cynhenid yma hefyd, gyda chylch o ddolydd wedi\u2019u creu o\u2019r newydd o gwmpas yr ardd wedi\u2019u plannu \u00e2 bylbiau gwanwyn cynhenid. Dewch n\u00f4l dro ar \u00f4l tro i weld sut maen nhw\u2019n datblygu, a gweld beth \u2013 neu pwy \u2013 fydd i\u2019w gweld yno yn ystod y tymor tyfu.<\/p>\n Hyderwn y gallwch oedi am eiliad neu dair i ymlacio ar un o\u2019n meinciau derw newydd yng Ngardd Jenkinson. Amsugnwch yr awyrgylch a garddwriaeth hanesyddol; mwynhewch arogleuon a harddwch y planhigion o\u2019ch cwmpas; gwrandewch ar hymian tyner y borderi sy\u2019n fyw gan beillwyr, yn yr ardd hon sydd wedi\u2019i hadfer mor ofalus.<\/p>\n A chyn mentro ymlaen ar daith ddarganfod o gwmpas y\u00a0Parc<\/a>, y\u00a0Coetir<\/a>\u00a0a\u2019r\u00a0Waun Fawr, beth am alw yn y ganolfan ymwelwyr am baned a chacen \u2013 neu rywbeth mwy efallai \u2013 a chasglu map o\u2019r Parc i\u2019ch helpu ar eich taith o gwmpas y safle.<\/p>\n Mae digon o bethau i\u2019w gweld a\u2019u gwneud ym Mharc yr Esgob drwy gydol y flwyddyn.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Mynedfa deilwng i Esgob Cyn i\u2019r Ymddiriedolaeth gymryd awenau\u2019r safle yn 2018 man digon anystywallt oedd hwn, gyda phorfa garw\u2019n tyfu\u2019n wyllt, a llwyni a chwyn wedi ymledu a chuddio\u2019r cwrt tenis o ddechrau\u2019r 20fed ganrif islaw! Gan mai dyma\u2019r ardal oedd yn croesawu ymwelwyr i\u2019r safle ar gyfer yr Ymddiriedolaeth ac Amgueddfa … <\/p>\nYsbrydoliaeth o hanes<\/h2>\n
![\"Gardd](\"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/wp-content\/uploads\/Jenkinson-Garden-by-Caryl-Thomas2.jpeg\")
<\/p>\nYr ardd heddiw<\/h2>\n
Gardd Jenkinson drwy\u2019r tymhorau<\/h2>\n
![\"Llun](\"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/wp-content\/uploads\/achillea-1000-by-500.jpg\")
<\/p>\nBywyd gwyllt a harddwch<\/h2>\n
![\"](\"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/wp-content\/uploads\/Gard-Jenkinson.jpg\")
<\/p>\nEiliad i ymlacio a mwynhau<\/h2>\n