Sylwch ar y bywyd gwyllt o gwmpas Pwll yr Esgob sy\u2019n cynnwys popeth o bysgod i blanhigion y gwlypdir yn ogystal ag anifeiliaid prin megis dyfrgwn. Mae i\u2019r lle statws ADdGA \u2013 a hanes hynod ddifyr hefyd.<\/p>\n
Roedd yr Afon Tywi rymus yn arfer llifo dros y fan hon tan 1802 pan orlifodd yr afon a thorri\u2019r glannau, gan droi\u2019r rhan hon o\u2019r afon yn ystumllyn!<\/p><\/blockquote>\n
Ystumllyn 5.5 hectar o faint yw Pwll yr Esgob a glustnodwyd yn Ardal o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig (ADdGA), a\u2019i hanner ar ein safle ni.\u00a0Caiff ei ystyried fel yr enghraifft gorau o ystumllyn yng ngorllewin Cymru ac mae\u2019n nodedig am felyswellt y gamlas ar y cyrion, gyda\u2019i hesgen chwysigennaidd, cleddlys canghennog a rhywogaethau nodedig iawn yn cynnwys berwr melyn gogleddol, graban teiran, cleddlys bach, cleddlys di-gainc a llafnlys tafod y neidr. Mae lil\u00efau d\u0175r melyn yn gorchuddio\u2019r d\u0175r agored, ac ymysg y rhywogaethau eraill sydd i\u2019w gweld mae\u2019r dinboeth a llysiau\u2019r-milwr coch.<\/p>\n
Cyfyngwyd rhywfaint ar y llystyfiant islaw gan ganopi\u2019r coed\/llwyni uwchben oedd wedi ymledu dros y degawdau diwethaf gan greu mwy o gysgod ar hyd ffiniau gogleddol y pwll. Mae hwn bellach yn cael ei dorri yn \u00f4l, gan leihau lefel y cysgod a rhoi hwb i\u2019r bywyd gwyllt yno \u2013 a helpu i gynyddu\u2019r gorchudd o lystyfiant ymylol y cynlluniwyd y safle ar ei gyfer.<\/p>\n
Dyfrgwn<\/h3>\n
Mae dyfrgwn i\u2019w gweld ar hyd yr Afon Tywi a\u2019i llednentydd a chofnodwyd gw\u00e2l ar ynys Pwll yr Esgob yn y gorffennol, gyda thystiolaeth ar hyd ffos ffin y de. Yn ystod haf 2019 pan wnaeth ein Hecolegwyr arolwg o\u2019r safle, cofnodwyd olion dyfrgwn yn croesi ffos ffin y de yn y fan lle mae\u2019n ymuno \u00e2 Phwll yr Esgob ger y cwlfer cerrig \u2013 ond doedden nhw ddim i\u2019w gweld yn unman arall ar y safle. Mae\u2019n debygol fod dyfrgwn yn bresennol drwy gydol y flwyddyn ond eu bod ond yn defnyddio ffosydd pan fydd lefel y d\u0175r yn uchel yn ystod y gaeaf.<\/p>\n
Beth arall sy\u2019n byw ym mhwll yr esgob?<\/h3>\n
Mae nadroedd y gwair yn debygol o fod yn bresennol ar ymyl y Waun Fawr a Phwll yr Esgob, ac mae gleision y dorlan yn byw yma hefyd \u2013 yn ogystal \u00e2\u2019r alarch dof, yr hwyaden wyllt, y gwtiar, yr i\u00e2r dd\u0175r a\u2019r trochydd. Mae\u2019r Pwll hefyd yn gartref i amrywiaeth o bysgod, ac mae modd gweld p\u00e2r o grehyrod gleision yn pysgota yn y pen deheuol.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Sylwch ar y bywyd gwyllt o gwmpas Pwll yr Esgob sy\u2019n cynnwys popeth o bysgod i blanhigion y gwlypdir yn ogystal ag anifeiliaid prin megis dyfrgwn. Mae i\u2019r lle statws ADdGA \u2013 a hanes hynod ddifyr hefyd. Roedd yr Afon Tywi rymus yn arfer llifo dros y fan hon tan 1802 pan orlifodd yr afon … <\/p>\n