{"id":1750,"date":"2021-03-09T16:21:46","date_gmt":"2021-03-09T16:21:46","guid":{"rendered":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/?p=1750"},"modified":"2026-01-12T08:45:40","modified_gmt":"2026-01-12T08:45:40","slug":"new-wildlife-friendly-gardens-take-shape-this-month-at-the-bishops-park-abergwili-carmarthenshire","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/new-wildlife-friendly-gardens-take-shape-this-month-at-the-bishops-park-abergwili-carmarthenshire\/","title":{"rendered":"Plannu gerddi newydd cyfeillgar at fywyd gwyllt ym Mharc Yr Esgob, Abergwili, Sir G\u00e2r"},"content":{"rendered":"

\"Mae
\u00a9 Emma Reardon<\/figcaption><\/figure><\/p>\n

DATGANIAD I\u2019R WASG 05-03-21<\/h2>\n

Plannu gerddi newydd cyfeillgar at fywyd gwyllt ym Mharc Yr Esgob, Abergwili, Sir G\u00e2r<\/h3>\n

Bydd dwy ardd newydd yn ymddangos ym Mharc yr Esgob, Abergwili fis yma, diolch i grant o \u00a322,900 gan Lywodraeth Cymru a Chronfa Treftadaeth y Loteri Genedlaethol \u2018Lleoedd Lleol ar Gyfer Natur\u2019. \u00a0Mae\u2019r parc yn amgylchynu hen balas Esgobion Tyddewi, sydd nawr yn gartref i Amgueddfa Sir Gaerfyrddin, a mae\u2019r gerddi newydd yn rhan o adferiad a chadwraeth helaethach y safle sy\u2019n cynnwys trawsnewid adeiladau allanol adfeiliedig i greu caffi newydd a chanolfan dysgu a dehongli. Defnyddir planhigion o amrywogaethau hanesyddol i greu arddangosfeydd plannu deniadol i hybu bywyd gwyllt, yn ogystal \u00e2 darparu cyfleoedd addysgu a gweithgareddau ar gyfer ymwelwyr a phlant. Rydym hefyd yn creu adnoddau addysgiadol a chynlluniau gwersi yn seiliedig ar osod a phlannu\u2019r gerddi, mewn partneriaeth ac ysgolion cynradd Nantgaredig ac Abergwili.<\/p>\n

Dywedodd Andrew White, Cyfarwyddwr Cronfa Treftadaeth y Loteri Genedlaethol yng Nghymru:<\/p>\n

\u201cNatur yw ein ffurf hynaf o dreftadaeth ac y mae\u2019n bwysicach nag erioed i edrych ar \u00f4l natur ac i helpu pobl ddeall ei bwysigrwydd. Mae natur hefyd yn gallu hybu ein hwyliau; gostwng straen; helpu ni i ymlacio; gwella ein hiechyd corfforol a meddyliol a dylai fod ar gael i bawb.<\/p>\n

Mae ariannu natur a thirwedd yn un o flaenoriaethau ariannu strategol allweddol Cronfa Treftadaeth y Loteri Genedlaethol yng Nghymru ac yr ydym yn hapus iawn i weithio mewn partneriaeth gyda Llywodraeth Cymru i roi\u2019r grant \u2018Lleoedd Lleol ar Gyfer Natur\u2019 i Ymddiriedolaeth Drws i\u2019r Dyffryn fel y gall pobl yr ardal ddysgu mwy am, ac elwa, o\u2019i threftadaeth naturiol.\u201d<\/p>\n

Gardd newydd yr Esgob Jenkinson\"Safle<\/strong><\/h3>\n

Mae\u2019r fynedfa sydd yn croesawu ymwelwyr ar hyn o bryd yn cael ei drawsnewid i ddarparu gardd o ddiddordeb gydol y flwyddyn, ac ysbrydolwyd y dyluniad gan gyfnod yr Esgob John Jenkinson (1825 i 1840). Mewn ffurf cylch, bydd y plannu deniadol yn cynnwys gwyntyllau o goed afalau a gellyg treftadol, ac amrywiaeth o blanhigion a pherlysiau a ddefnyddiwyd mewn meddyginiaeth a choginio yng nghanol yr 19eg ganrif. Cynlluniwyd yr ardd gyda chyfuniad o blanhigion cynhenid ac addurnol a fydd yn darparu neithdar a phaill i bryfed, gan adlewyrchu amcanion cynaladwy\u2019r prosiect a hanes cyfoethog y safle. Bydd yr ardd yn creu cyswllt diriaethol i hanes a threftadaeth y safle, gan ennyn diddordeb ymwelwyr, boed hen neu ifanc.<\/p>\n

Ardal Coetir Newydd<\/h3>\n
\"Mae
Dan a Ossian o’r prosiect Dyffryn Tywi.<\/figcaption><\/figure>\n

Saif yr ardd goedwigol newydd wrth ymyl prif goetir Parc Yr Esgob, ac fe\u2019i hagorwyd gyntaf 5 mlynedd yn \u00f4l pan dorrwyd ffawydden aeddfed lawr a oedd yn ansefydlog oherwydd ffwng. Mae\u2019r boncyff nawr yn creu ardal agored, gysgodol mewn chwaraefa naturiol, gyda golygfa at orlifdir y waun, lle bydd ymwelwyr yn gallu eistedd i fwynhau\u2019r planiadau gyda Dyffryn Tywi fel cefndir, a mwynhau\u2019r buddiannau llesiant \u00a0o fod mewn coetir. Bydd llwyni addurnol newydd, coed bychain a bylbiau blodau\u2019r gwanwyn ynghyd \u00e2 chyflwyniad bocsys adar ac ystlumod yn ychwanegu at y fflora a ffawna ac yn elwa bywyd gwyllt y goedlan.\u00a0 Byddwn yn plannu yr ardd\u00a0goedwigol newydd gyda chymorth dau brentis o brosiect Dyffryn Tywi,<\/a> Dan ac Ossian.<\/p>\n

Dywedodd Louise Austin, Rheolwraig yr Ymddiriedolaeth \u201cRydym wrth ein bodd o dderbyn y grant yma oddi wrth Lywodraeth Cymru a\u2019r Loteri Genedlaethol, sy\u2019n ein galluogi i greu gardd a choetir newydd ddeniadol newydd, gan ddefnyddio planhigion o amrywogaethau hanesyddol a fydd yn cynnal pryfed peillio a bywyd gwyllt eraill. Rydym yn edrych ymlaen yn fawr i weithio gyda mwy o ysgolion lleol a grwpiau cymunedol er mwyn datblygu ystod eang o weithgareddau a deunyddiau addysgiadol ar gyfer ymwelwyr, plant a\u2019r gymuned leol.\u201d<\/p>\n

Ffocws Cymunedol<\/h3>\n

Mae Ymddiriedolaeth Drws i\u2019r Dyffryn yn awyddus i sicrhau fod y parc yn hygyrch i bawb er eu mwynhad. Bydd y prosiect yn galluogi pobl ifanc i weithio gyda Phrif Arddwr yr Ymddiriedolaeth, Piers Lunt, i ddysgu sut i baratoi, plannu a gofalu am y gerddi, gan gynnwys plannu coed afalau traddodiadol fel Tinyrwydd ac Enlli.<\/p>\n

\"Mae<\/strong><\/p>\n

Mae sefydlu\u2019r gerddi newydd yn rhan o raglen helaethach o adnewyddu a chyfoethogi Parc Yr Esgob a reolir gan Ymddiriedolaeth Drws i\u2019r Dyffryn, i warchod ac adfer y parc a\u2019r gerddi yn \u00f4l i gyfnod yr ail-ddyluniad mawr yn yr 1840\u2019au. Mae hyn yn cynnwys gwneud yr ardd gegin furiog ddeniadol yn gynhyrchiol unwaith eto, \u00a0a gwella mynediad cyhoeddus i\u2019r Waun Fawr gyfagos, a fydd yn cael ei rheoli i elwa cynefin y gorlifdir prin yma. Bydd y prosiect hefyd yn gwarchod Pwll Yr Esgob, ystumllyn sydd yn Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig, ac adnewyddu adeiladau allanol Hen Balas yr Esgob i\u2019w defnyddio fel canolfan addysgu a dehongli, ynghyd \u00e2 chaffi, a fydd yn agor yn Hydref 2021.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Nodiadau i olygyddion<\/h3>\n

Ynghylch Ymddiriedolaeth Drws i\u2019r Dyffryn<\/h4>\n

Cafodd yr Ymddiriedolaeth ei sefydlu yn 2016 i \u201chybu er budd y cyhoedd ym Mharc Yr Esgob a\u2019i safle celfyddydol yn Abergwili y gadwraeth, amddiffyniad, gwelliannau a dealltwriaeth o\u2019r amgylchedd naturiol ac adeiledig.\u201d<\/p>\n

Mae\u2019r Ymddiriedolaeth yn cyflawni Prosiect Drws i\u2019r Dyffryn Tywi ym Mharc Yr Esgob, Abergwili, sef prosiect \u2018Parks for People\u2019 gwerth \u00a32.4m, a ariannir gan grant o \u00a31.2m gan y Loteri Genedlaethol.<\/p>\n

Elusen fechan yw\u2019r Ymddiriedolaeth gyda\u2019r hyn sy\u2019n cyfateb i dri aelod o staff llawn amser, sy\u2019n dibynnu ar ymroddiad gwirfoddolwyr a chefnogwyr i barhau \u00e2\u2019n gwaith.<\/p>\n

I roi rhodd misol i\u2019r Ymddiriedolaeth, ewch at: https:\/\/localgiving.org\/charity\/the-tywi-gateway-trust\/<\/a><\/p>\n

I ddarganfod mwy am ein gwaith, ewch at: https:\/\/parcyresgob.org.uk\/<\/a><\/p>\n

Neu dilynwch ni ar Facebook \u2013 Trydar \u2013 Instagram \u2013 YouTube @ParcyrEsgob<\/p>\n

Ynghylch y Grant<\/h4>\n

Bwriad cynllun grant Llywodraeth Cymru \u2018Lleoedd Lleol ar gyfer Natur\u2019 yw galluogi cymunedau yng Nghymru i adfer a gwella byd natur. Mae Cronfa Treftadaeth y Loteri Genedlaethol yn darparu cyfraniad ariannol i\u2019r cynllun ac y mae\u2019n rheoli\u2019r cynllun ar ran Llywodraeth Cymru.<\/p>\n

Ynghylch Cronfa Treftadaeth y Loteri Genedlaethol<\/h4>\n

Defnyddiwn arian a godir gan chwaraewyr y Loteri Genedlaethol i ysbrydoli, arwain a chefnogi treftadaeth y DU i greu newid cadarnhaol a pharhaol i bobl a chymunedau, yn awr ac yn y dyfodol.<\/p>\n

www.heritagefund.org.uk<\/a>.<\/p>\n

Dilynwch @HeritageFundUK ar Twitter<\/a>, Facebook<\/a> ac Instagram<\/a> a defnyddiwch #CronfaTreftadaethLoteriGenedlaethol<\/p>\n

 <\/p>\n

Gwybodaeth bellach<\/h4>\n

Am wybodaeth bellach, lluniau a chyfweliadau, cysylltwch \u00e2 Louise Austin (Rheolydd Ymddiriedolaeth Drws i\u2019r Dyffryn) ar 07399 265237 neu e-bost: louiseaustin@tywigateway.org.uk<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

DATGANIAD I\u2019R WASG 05-03-21 Plannu gerddi newydd cyfeillgar at fywyd gwyllt ym Mharc Yr Esgob, Abergwili, Sir G\u00e2r Bydd dwy ardd newydd yn ymddangos ym Mharc yr Esgob, Abergwili fis yma, diolch i grant o \u00a322,900 gan Lywodraeth Cymru a Chronfa Treftadaeth y Loteri Genedlaethol \u2018Lleoedd Lleol ar Gyfer Natur\u2019. \u00a0Mae\u2019r parc yn amgylchynu hen … <\/p>\n

Learn More | Dysgwch Mwy “Plannu gerddi newydd cyfeillgar at fywyd gwyllt ym Mharc Yr Esgob, Abergwili, Sir G\u00e2r”<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2708,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":6,"footnotes":"","_wpscppro_dont_share_socialmedia":null,"_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"default","_twitter_share_type":"default","_linkedin_share_type":"default","_pinterest_share_type":"default","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"default","_medium_share_type":"default","_threads_share_type":"default","_google_business_share_type":"default","_selected_social_profile":[],"_wpsp_enable_custom_social_template":false,"_wpsp_social_scheduling":{"enabled":false,"datetime":null,"platforms":[],"status":"template_only","dateOption":"today","timeOption":"now","customDays":"","customHours":"","customDate":"","customTime":"","schedulingType":"absolute"},"_wpsp_active_default_template":true},"categories":[3,120],"tags":[71,146,134,129,137],"class_list":{"0":"post-1750","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-latest-news","8":"category-gwasg","9":"tag-nature","10":"tag-pollinators","11":"tag-trees","12":"tag-wildlife","13":"tag-woodland","14":"h-entry","15":"hentry","16":"no-comments"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1750","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1750"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1750\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5337,"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1750\/revisions\/5337"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2708"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1750"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1750"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1750"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}