{"id":3656,"date":"2022-02-15T16:49:41","date_gmt":"2022-02-15T16:49:41","guid":{"rendered":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/?p=3656"},"modified":"2026-01-11T16:35:07","modified_gmt":"2026-01-11T16:35:07","slug":"wildlife-watch-february-2022","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wildlife-watch-february-2022\/","title":{"rendered":"Gwylio Bywyd Gwyllt \u2013 Chwefror 2022"},"content":{"rendered":"

\"Mae15 Chwefror 2022, 2-3.30pm. Gyda Caroline, Suzie, Huw, Max, Ruth, a Malcolm<\/strong><\/p>\n

Diwrnod llwyd arall i’n sesiwn Chwefror – ond braf oedd cael cymaint o naturiaethwyr arbenigol yma yn y Parc heddiw! Yn ymuno \u00e2 ni roedd Huw, sy\u2019n lleol, yn wirfoddolwr garddio ac yn frwd dros fywyd gwyllt, Ruth a Malcolm, gyda chefndir ecolegol, Max (ein harbenigwr adareg o\u2019r mis diwethaf), a Suzie (gwirfoddolwr garddio a bywyd gwyllt brwd).<\/p>\n

Wrth gwrdd \u00e2 Max yn y maes parcio gwnaeth adnabod c\u00e2n y fronfraith a\u2019r fwyalchen ar unwaith \u2013 cadwch eich llygaid a\u2019ch clustiau ar agor am fywyd gwyllt bob amser!<\/p>\n

Yng ngardd Jenkinson gwelsom lawer o\u2019r cannoedd o fylbiau a blannwyd gan wirfoddolwyr garddio yn dod i fyny drwy\u2019r ddaear noeth \u2013 crocws oren a phorffor, tiwlipau yn y borderi; cennin pedr yn y glaswellt o gwmpas y borderi crwn; dail briallu leim yn aros i flodeuo yng nghorneli’r safle. Adroddodd Huw fod g\u00efach fach \/ jac wedi ei gweld ger y pwll yr wythnos diwethaf – a welsoch neu a glywsoch chi hon? Rhowch wybod i ni!<\/p>\n

\"Llun<\/p>\n

Ar y ffordd i’r Ardd Goetir gwelsom domenni twrch daear a gwiwer lwyd, briallu yn blodeuo a chennin pedr yn blaguro; llin llyffant yn ymestyn dros y ddaear.<\/p>\n

Briallu – thrum neu bin?<\/strong><\/p>\n

I\u2019r rhai nad ydynt yn arbenigwyr yn ein plith, cyflwynwyd nodwedd hynod ddiddorol ac anarferol o’r briallu brodorol! Oeddech chi’n gwybod bod ganddo ddau fath o flodyn bron yn union yr un fath – un gyda ‘thrum’ neu ‘llygaid-thrum’ (clwstwr o gyrn melyn) a’r llall gyda ‘pin’ neu ‘llygaid-pin’ (disg werdd)? Mae’r blodau wedi’u cyfansoddi’n berffaith i alluogi pryfed fel y gl\u00f6yn byw brwmstan i’w peillio – darllenwch fwy am y mathau anarferol hyn o flodau yma (yn Saesneg).<\/a><\/p>\n

\"Roedd llawer o adar i\u2019w gweld a\u2019u clywed yn y coetir er gwaetha\u2019r lleithder a\u2019r llwydni \u2013 robin goch yn gwichian a\u2019r titw tomos las, titw mawr, ji-binc, br\u00e2n a cholomennod o\u2019n cwmpas.<\/p>\n

Wrth gyrraedd Pwll yr Esgob clywsom alwad i\u00e2r dd\u0175r, ond ni welsom unrhyw adar ar y pwll heddiw. Gwelsom gwte \u0175yn bach ar yr helyg a\u2019r cyll ac adnabod polytrichum<\/a>\u00a0 (cap neu fwsogl gwalltog) ar fonyn mawr, yn tyfu i fyny drwy’r briallu.<\/p>\n

\u2018Eirlysiau diflas\u2019<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong>Heddiw dysgon ni hefyd am yr eirlysiau \u2018grumpy\u2019 gan Suzie! \u00a0Ffenomenon anhysbys braidd pan fydd ambell eirlys i’w weld gyda’i ben i lawr gyda’r ddau ddot gwyrdd ar gyfer y llygaid uwchben. Bydd plant bach wrth eu bodd yn chwilio am y gemau blodeuol gaeafol hyn.<\/p>\n

\"Mae<\/p>\n

Gwelsom lygaid Ebrill yn eu blodau ar gyrion lawnt y prif barc, lle\u2019r llynedd roeddem wrth ein bodd \u00e2 llu o flodau gwyllt mewn ardaloedd a adawyd yn fwriadol heb eu torri fel rhan o\u2019n trefn newydd, yn rheoli\u2019r Parc ar gyfer bywyd gwyllt<\/a> (a harddwch!).<\/p>\n

Gwelwyd p\u00e2r o siglennod brith ar ymyl yr ha-ha – ac yna hedfanodd cr\u00ebyr glas dros y Waun Fawr. Dysgon ni am ‘Mares Nest’ gan Ruth – y dryswch o ganghennau o gwmpas boncyff aeddfed (ai palalwyfen ydyw?) ar y llwybr gwaelod, sy\u2019n wynebu\u2019r dd\u00f4l, a dwedodd Huw ei fod wedi gweld gwalch glas yma rai misoedd yn \u00f4l. Aeth mwyalchen ar draws y llwybr i chwilio am fwyd ac wrth fynedfa’r Amgueddfa, pan aethom i n\u00f4l allweddi’r ardd furiog, gwelsom fronfraith fawr a dwy golomen.<\/p>\n

Cacennau wedi eu Llosgi!<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong>Y tu allan i’r ardd furiog mae pentwr o foncyffion di-nod yr olwg, – ond edrychwch yn ofalus ac fe welwch beth a elwir yn \u2019King Alfred’s Cakes\u2019 ! Gan edrych fel byns bach, crwn wedi’u llosgi, mae’r ffwngau diddorol hyn yn tyfu ar bren ynn yn unig ac fe’i defnyddiwyd i gynnau t\u00e2n a fflachlampau yn y gorffennol. Gyda hyn sbonciodd wiwer ar hyd wal yr ardd furiog o\u2019r 18fed ganrif.<\/p>\n

Yn yr ardd furiog<\/strong><\/p>\n

Y tu mewn i’r ardd furiog gwelsom sawl titw mawr a llinos eurben, robin goch, , pibydd y waun (ein cyntaf hyd yma ar y daith hon) a mefus gwyllt yn eu blodau. Yn gyffrous, gwelwyd dwy linos werdd, gwryw a benyw, yn yr hen goed afalau – cynnydd o’r un sengl a welsom fis diwethaf. Mae’r adar hyn ar y ‘rhestr goch’ o\u2019r rhywogaethau sydd mewn perygl – felly mae’n wych gwybod eu bod wedi gwneud yr ardd furiog yn gartref iddynt! (Darllenwch fwy yn erthygl mis diwethaf am eu cyflwr a sut y gallwch chi eu helpu).<\/p>\n

Hedfanodd bwncath ar draws y fynwent drws nesaf, a thra fuom yn sgwrsio ar ddiwedd y sesiwn cawsom y fraint o weld murmur o ddrudwy dros y cae \u2013 un bach ond wedi ei ffurfio\u2019n berffaith \u2013 digon agos i weld eu cyrff disglair yn codi\u2019n llu yn erbyn golygfa o ddyffryn Tywi yn y cefndir.<\/p>\n

Am ffordd wych o dreulio cwpwl o oriau ar ddiwrnod llwydaidd – dysgu llawer wrth bobl eraill. Mae’r Parc yn llawn bywyd pan edrychwch – a gwrandewch – yn fanwl!<\/p>\n

Ymunwch \u00e2 ni!<\/strong><\/p>\n

Wedi’ch ysbrydoli i ymuno \u00e2 ni\u2019n gwylio bywyd gwyllt y tro nesaf, neu eisiau helpu i fonitro ein bywyd gwyllt? Cysylltwch trwy e-bost: enquiries@tywigateway.org.uk<\/a>\u00a0 neu llenwch y ffurflen gyswllt.<\/p>\n

\"Mae<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

15 Chwefror 2022, 2-3.30pm. Gyda Caroline, Suzie, Huw, Max, Ruth, a Malcolm Diwrnod llwyd arall i’n sesiwn Chwefror – ond braf oedd cael cymaint o naturiaethwyr arbenigol yma yn y Parc heddiw! Yn ymuno \u00e2 ni roedd Huw, sy\u2019n lleol, yn wirfoddolwr garddio ac yn frwd dros fywyd gwyllt, Ruth a Malcolm, gyda chefndir ecolegol, … <\/p>\n

Learn More | Dysgwch Mwy “Gwylio Bywyd Gwyllt \u2013 Chwefror 2022”<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3686,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":2,"footnotes":"","_wpscppro_dont_share_socialmedia":null,"_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"default","_twitter_share_type":"default","_linkedin_share_type":"default","_pinterest_share_type":"default","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"default","_medium_share_type":"default","_threads_share_type":"default","_google_business_share_type":"default","_selected_social_profile":[],"_wpsp_enable_custom_social_template":false,"_wpsp_social_scheduling":{"enabled":false,"datetime":null,"platforms":[],"status":"template_only","dateOption":"today","timeOption":"now","customDays":"","customHours":"","customDate":"","customTime":"","schedulingType":"absolute"},"_wpsp_active_default_template":true},"categories":[3,148,79],"tags":[],"class_list":{"0":"post-3656","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-latest-news","8":"category-monthly-wildlife-watch","9":"category-wildlife","10":"h-entry","11":"hentry","12":"no-comments"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3656","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3656"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3656\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5321,"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3656\/revisions\/5321"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3686"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3656"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3656"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/parcyresgob.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3656"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}