enquiries@parcyresgob.org.uk Parc a Gerddi yr Esgob, Abergwili, Sir Caerfyrddin SA31 2JG

GQT gyda ffocws ar fywyd gwyllt

Mae Parc yr Esgob yn Abergwili, yn cynnal Amser Cwestiynau i Arddwyr yr Hydref, gyda ffocws arbennig ar fywyd gwyllt, ar Hydref 7fed, 6pm, yng Nghegin Stacey, Parc yr Esgob.

Bydd y gynulleidfa’n gallu gofyn eu cwestiynau am sut i arddio’n wych mewn ffordd sy’n annog peillwyr, yn creu mosaig o gynefinoedd ac sy’n garedig i fywyd gwyllt arall. Er bod y Prif Arddwr Blue Barnes-Thomas a’i dîm o wirfoddolwyr yn rheoli dros 17 erw o barcdir, gerddi, dolydd, coetir a phwll, mae’n gobeithio y bydd y rhai sydd â gerddi trefol, tyddynnod neu flychau ffenestri bach hefyd yn mwynhau’r noson ac yn rhannu eu profiadau gyda blodau, bwyd a bywyd gwyllt.

Esboniodd Blue “Mae’r rhan fwyaf o’n cefnogwyr ac ymwelwyr yn ein hadnabod am dreftadaeth adeiledig Llys yr Esgob, am y gerddi godidog a’r cacennau gwych yng Nghegin Stacey…. Felly roeddem am daflu goleuni ar dreftadaeth naturiol y parc a sut rydym yn gweithio i’w chefnogi, a sut mae bywyd gwyllt yn cefnogi’r hyn a wnawn hefyd.”

“Rydym yn brysur yn casglu panel o arbenigwyr a selogion bywyd gwyllt a garddio a all gynnig amrywiaeth o safbwyntiau – gweler mwy ar y cyfryngau cymdeithasol.”

Mae tocynnau’n £5 o Teresawalters@parcyresgob.org.uk. Bydd Cegin Stacey ar agor ar gyfer gyfer brechdanau, pasteiod, te, cacennau ac ati.

Am ragor o wybodaeth gweler https://parcyresgob.org.uk/cy/whats-on/

Cadeirydd yr Ymddiriedolwyr (Rôl Wirfoddol)

Lawrlwythwch y pecyn yma

Mae Ymddiriedolaeth Parc yr Esgob yn chwilio am Gadeirydd Bwrdd ysbrydoledig ac ymroddedig i arwain y bennod nesaf yn stori un o safleoedd hanesyddol mwyaf nodedig Cymru. Mae Parc yr Esgob, Abergwili, yn lle o arwyddocâd cenedlaethol lle mae treftadaeth, natur, cymuned a dysgu yn dod at ei gilydd. Mae hwn yn gyfle cyffrous i ddarparu arweinyddiaeth strategol i elusen fach ond uchelgeisiol, gan gefnogi ein gweledigaeth ar gyfer y dyfodol wrth i ni ddatblygu prosiectau newydd, cryfhau partneriaethau ac adeiladu cynaliadwyedd hirdymor.

Rydym yn chwilio am rywun sydd â sgiliau arweinyddiaeth a llywodraethu cryf, y gallu i ysbrydoli hyder a chydweithredu, ac angerdd dros helpu sefydliadau i ffynnu. Byddai profiad blaenorol fel ymddiriedolwr neu gadeirydd o fantais, ond yr hyn sy’n bwysicaf yw eich gallu i arwain, gwrando, ysbrydoli a helpu’r elusen i ffynnu. Os ydych chi’n rhannu ein hymrwymiad i stiwardiaeth, cymuned a chenedlaethau’r dyfodol, byddem wrth ein bodd yn clywed gennych. Apwyntiad gwirfoddol yw hwn, gyda threuliau rhesymol yn cael eu had-dalu. Ceir manylion llawn yn atodedig.

Straeon Gwirfoddolwyr – John Hancock

Rôl yn y parc: Derbynnydd

Cefndir: Mae John wedi bod yma “ers iddo agor” ac ef oedd un o’r derbynyddion cyntaf yma. Mae’n 81 oed ac yn byw yn lleol; cyn gwirfoddoli yn y parc, gweithiodd am bum mlynedd fel derbynnydd mewn ysbyty hyd at gyfnod Covid. Mae hyn yn golygu bod John wedi bod yn gwirfoddoli ers tua 9 mlynedd ar y cyfan. Dywed: “Mae’n braf cael gwahanol rolau; mae’n eich cael chi allan o’r tŷ ac yn eich galluogi i gwrdd â phobl, ac rwy’n dwlu ar gwrdd â phobl.”

Hoff ran o’r swydd: Mae John yn mwynhau hyblygrwydd ei rôl yn y parc, yn ogystal â gwybod ei fod yn cyfrannu rhywbeth at y gymuned.

Straeon Gwirfoddolwyr – Kath Elvy

Gwirfoddolwr Gwisgoedd

Cynhyrchu 100 metr o faneri.

Gwirfoddoli yn y parc am ychydig o fisoedd.

“Rwy’n rhan o’r tîm gwnïad o bump sydd bellach yn ymwneud â gwneud gwisgoedd i’r cyhoedd a rhai o’r staff yn ail-greu hanes fyw.

“Rwyf wedi gwneud rhywfaint o wnïo ac actio yng Ngardd Fotaneg Genedlaethol Cymru ers blynyddoedd lawer. Nid oedd yr amser bob amser yn gyfleus i mi pan aeth fy ngŵr yn wael iawn felly mae ymuno â’m tîm wedi fy adfywio.

“77 oed yn ifanc, ac yn gwneud llawer o grefftau, gan gynnwys peintio ag acrylig a phroses a elwir yn ‘argraffu Gelli’  gan fy mod wedi bod yn y WRAF a chyn ymddeol yn gweithio ym Mhencadlys yr Heddlu Caerfyrddin.

“Rwy’n caru’r cyfeillgarwch.”

 

Straeon Gwirfoddolwyr – Teresa Simson

Gwirfoddolwr Gwisgoedd Hanesyddol

“Rwy’n gwirfoddoli yn y parc ers 31 Gorffennaf 2024.

“Roedd fy ffrind gwnïo yn gwybod am brosiect yr ardd furiog ac ar ôl cysylltu â staff i weld a hoffech chi unrhyw wisgoedd, cytunwyd y dylem wirfoddoli.

“Rwyf wrth fy modd yn ymchwilio i hanes yr hyn rydyn ni’n ei greu a chynhyrchu eitemau o wisgoedd i’w mwynhau gan y rhai sy’n eu gwisgo.

“Gweithiais am 13 mlynedd fel rheolwr prosiect technegol i gwmni esgidiau Dr Martens, y DU ac Asia, hyfforddais yn y maes torri patrwm esgidiau.

“Rwy’n dwlu ar greu pethau.”

Straeon Gwirfoddolwyr – Stephen Law

Gwirfoddolwr garddio

“Rwy’n gwirfoddoli yn y parc ers un flwyddyn.

“Ces i wybod am y cyfle i wirfoddoli yma gan yr ardd arall (Aberglasne) rwyf hefyd yn gwirfoddoli ynddi.

“Rwyf wedi gweithio yn yr awyr agored mewn garddwriaeth am y rhan fwyaf o ‘ngyrfa. Mae gwirfoddoli yma yn caniatáu i mi barhau â hynny yn fy ymddeoliad.

“Ces i ngeni yn Ipswich, Suffolk. Ymunais â’r RAF 1981-1987

“Roedd gen i nghwmni garddio fy hun 1987-2019”

Straeon Gwirfoddolwyr – Gavin Watkins

Gwirfoddolwr garddio

“Rwy’n yn gwirfoddoli yn y parc ers mis Gorffennaf 2025

“Roeddwn i’n gyrru heibio’r Parc ar fy nhaith ddyddiol i’r gwaith yng Nghaerfyrddin am flynyddoedd lawer, ac yn galw heibio weithiau. Roedd yr awyrgylch heddychlon yma bob amser yn gwneud argraff arna i, yr ymdeimlad o hanes a harddwch yr adeiladau, y coed a’r golygfeydd. Roeddwn i bob amser yn meddwl ei fod yn lle arbennig – unigryw.
Yn fuan ar ôl ymddeol o waith llawn amser, fe wnes i daro i mewn i Yvonne, y Prif Arddwr Cynorthwyol ar daith feic i’r Parc, a dechrau siarad am ei gwaith yno a’r cynlluniau ar gyfer datblygu’r ardd. Rhoddodd hynny’r syniad o wirfoddoli i mi – mae’n rhywbeth rydw i eisiau bod yn rhan ohono.

Beth ydych chi’n ei fwynhau yn eich rôl wirfoddoli a pham?

“Llawer! Treulio amser o safon mewn amgylchedd hardd a heddychlon iawn.
Cwrdd â phobl newydd, sydd i gyd yn wych.
Cael awyr iach ac ymarfer corff.
Dysgu llawer yng nghwmni garddwyr arbenigol.
Gobeithio rhoi rhywbeth yn ôl i’r gymuned a gwneud ychydig i helpu i gynnal
a datblygu’r lle gwych hwn ymhellach.

“Rwyf hefyd yn hoffi gweld ac weithiau siarad â’r nifer o bobl sy’n ymweld â’r Parc, ac yn enwedig eu cŵn! Mae pawb sy’n mynd yno yn hapus.

“Rwy’n filfeddyg, wedi ymddeol yn ddiweddar o waith llawn amser. Rwyf wedi bod yn ffodus fy mod wedi cael gyrfa amrywiol a chyffrous , ac wedi gweithio mewn rhai rhannau diddorol o’r byd. Yn fwyaf diweddar yng Ngorllewin Cymru.
Rwyf bob amser wedi bod yn ymwneud â garddio – o helpu neiniau a theidiau pan oeddwn yn blentyn nes, erbyn hyn – heb baratoi’n iawn – gyda llain fawr fy hun. Mae fy ngarddio wedi bod yn bennaf yn dysgu o gamgymeriadau, a dyna pam mae gweld sut y dylid ei wneud, yn y Parc, mor bleserus.”

Straeon Gwirfoddolwyr – Nigel Bailey

“Gwirfoddolwr garddio ac, yn fwy diweddar, gwneud model o’r tai gwydr fel yr
oeddent yn oes Fictoria

“Rwy’n gwirfoddoli yn y parc ers dechrau’r prosiect, gan helpu i ddechrau gyda’r archaeoleg yn yr Ardd Furiog

“Roeddwn i wedi gwirfoddoli o’r blaen ar brosiect arall gyda’r Rheolwr Prosiect felly fe’i
“dilynais” hi i’r un hwn.

“Roeddwn i’n awyddus i helpu gyda phrosiect Treftadaeth gwerth chweil, yn weddol agos at ble rwy’n byw.

“Ym Mharc yr Esgob, rydw i wedi gallu gweithio ar nifer o brosiectau sylweddol fel
adeiladu wal gerrig sych, gwella mynediad i’r Ardd Furiog, ac amrywiol swyddi
yn cynnal a chadw waliau, ffensys a llwybrau. Mae’n foddhaol gweld y gwelliannau hyn
yn gwella’r parc.

“Rydw i’n ddarlithydd Coleg wedi ymddeol sydd â diddordeb brwd mewn Treftadaeth.”

 

Straeon Gwirfoddolwyr – Ifan Roberts

Gwirfoddolwr garddio

“Rwyf yn gwirfoddoli yn y parc ers 18 mis.

“Fe es i mewn am goffi a gweld y ffurflenni gwirfoddoli yn y dderbynfa.

“Mae’n lle dymunol i weithio, dim pwysau! “Bos” da!

“Rwy’n 68 oed, wedi ymddeol yn llawn amser ac yn mwynhau helpu allan – pryd bynnag y bo modd. Cefndir mewn contractio amaethyddol a pheirianneg, felly NAD ydw i’n arddwr go iawn!”

Straeon Gwirfoddolwyr – Judith Holland

Gwirfoddolwr Ymchwil Tŷ Gwydr

“Rwy’n gwirfoddoli yn y parc ers Awst 25

“Roeddwn i yno ar y cychwyn cyntaf. Roeddwn i’n un o’r ymddiriedolwyr gwreiddiol. Cychwynnwyd y prosiect adfer gan Ymddiriedolaeth Gerddi Hanesyddol Cymru. Fel ymddiriedolwr gyda’r Ymddiriedolaeth, trefnais sesiwn recordio gardd i’n haelodau ym Mharc yr Esgob, ac roeddwn i’n arswydo ar y diffyg gofal amlwg ar y pryd (2012). Gweithiodd Michael Norman a minnau gyda’n gilydd i godi arian a sefydlu prosiect Drws i’r Dyffryn, yna prosiect o dan ymbarél Ymddiriedolaeth Gerddi Hanesyddol Cymru , i geisio gwneud rhywbeth i wella’r gerddi. Pan gymeradwywyd ail gam y cyllid gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri, sefydlwyd Ymddiriedolaeth Drws i’r Dyffryn (Tywi Gateway Trust) fel elusen yn ei rhinwedd ei hun.

“Oherwydd afiechyd, camais yn ôl yn 2018. Rwy’n dal i gael trafferth gydag afiechyd, ond rwy’n gallu gweithio’n dawel o gartref, felly’r llynedd gwirfoddolais i helpu gyda ymchwilio i systemau gwresogi ar gyfer tai gwydr. Mae’n rhywbeth y gallaf ei roi yn ôl i’m cymuned. Mae’n rhoi ffordd i mi wneud rhywbeth adeiladol. Ar ôl bod yn brysur, drwy gydol fy mywyd, mae angen i mi deimlo’n ddefnyddiol ac yn gysylltiedig o hyd.
Mae gen i angerdd dros arddio, sy’n gyfyngedig nawr gan na allaf dreulio llawer o amser yn fy ngardd fy hun, ac rwy’n dwlu ar ddarllen. Mae gwneud ymchwil yn ddiddorol iawn ac rwy’n gyffrous gan faint sydd ar gael ar y we nawr.

“Gwnes i ymddeol y llynedd, oherwydd afiechyd, o Ymddiriedolaeth Archaeoleg Cymru, sef
Ymddiriedolaeth Archaeolegol Dyfed gynt. Roeddwn i wedi gweithio yno ers 17 mlynedd. Rwy’n briod gyda phedwar o blant a phump o wyrion, ac yn byw ar dyddyn bach y tu allan i Gaerfyrddin. Rydym yn gwneud llai nawr wrth i ni fynd yn hŷn, ac mae’n debyg y byddwn yn symud i rywle llai ymhen blwyddyn neu ddwy. Rydw i wedi fy nghyfyngu’n fawr yn yr hyn rydw i’n gallu ei wneud nawr, felly rydw i’n falch fy mod i’n gallu neilltuo fy amser i ymchwil. Rydw i hefyd yn gwirfoddoli yn Swyddfa Cofnodion Caerfyrddin, ac yn rhedeg grŵp Hanes U3A Caerfyrddin. Rydw i’n drysorydd ac yn ysgrifennydd cangen Caerfyrddin o WHGT (Ymddiriedolaeth Gerddi Hanesyddol Cymru) , ac yn gwirfoddoli gyda Llaisar sail ad hoc. Mae gen i angen ofnadwy i fod yn brysur. Rydw i wedi teithio’n helaeth, gan dreulio’r rhan fwyaf o fy mhlentyndod dramor, ac yn mwynhau ymweld â gerddi ledled y DU, a thramor. Rwy’n aelod gydol oes o’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol a’r RHS. Astudiais arddwriaeth yng Ngholeg Lackham am 2 flynedd, gan gymryd amser allan o’r gwaith i wneud hynny. Rwy’n gyfrifydd wrth fy ngalwedigaeth gyda diddordeb mawr mewn gerddi. Gwnes i hyfforddiant gyda Grant Thornton, yn eu swyddfeydd yn Portsmouth a Bournemouth gan arbenigo mewn Cyfrifon Elusen.”