Gwirfoddolwr Gwisgoedd

Cynhyrchu 100 metr o faneri.

Gwirfoddoli yn y parc am ychydig o fisoedd.

“Rwy’n rhan o’r tîm gwnïad o bump sydd bellach yn ymwneud â gwneud gwisgoedd i’r cyhoedd a rhai o’r staff yn ail-greu hanes fyw.

“Rwyf wedi gwneud rhywfaint o wnïo ac actio yng Ngardd Fotaneg Genedlaethol Cymru ers blynyddoedd lawer. Nid oedd yr amser bob amser yn gyfleus i mi pan aeth fy ngŵr yn wael iawn felly mae ymuno â’m tîm wedi fy adfywio.

“77 oed yn ifanc, ac yn gwneud llawer o grefftau, gan gynnwys peintio ag acrylig a phroses a elwir yn ‘argraffu Gelli’  gan fy mod wedi bod yn y WRAF a chyn ymddeol yn gweithio ym Mhencadlys yr Heddlu Caerfyrddin.

“Rwy’n caru’r cyfeillgarwch.”

Gwirfoddolwr Gwisgoedd Hanesyddol

“Rwy’n gwirfoddoli yn y parc ers 31 Gorffennaf 2024.

“Roedd fy ffrind gwnïo yn gwybod am brosiect yr ardd furiog ac ar ôl cysylltu â staff i weld a hoffech chi unrhyw wisgoedd, cytunwyd y dylem wirfoddoli.

“Rwyf wrth fy modd yn ymchwilio i hanes yr hyn rydyn ni’n ei greu a chynhyrchu eitemau o wisgoedd i’w mwynhau gan y rhai sy’n eu gwisgo.

“Gweithiais am 13 mlynedd fel rheolwr prosiect technegol i gwmni esgidiau Dr Martens, y DU ac Asia, hyfforddais yn y maes torri patrwm esgidiau.

“Rwy’n dwlu ar greu pethau.”

Gwirfoddolwr garddio

“Rwy’n gwirfoddoli yn y parc ers un flwyddyn.

“Ces i wybod am y cyfle i wirfoddoli yma gan yr ardd arall (Aberglasne) rwyf hefyd yn gwirfoddoli ynddi.

“Rwyf wedi gweithio yn yr awyr agored mewn garddwriaeth am y rhan fwyaf o ‘ngyrfa. Mae gwirfoddoli yma yn caniatáu i mi barhau â hynny yn fy ymddeoliad.

“Ces i ngeni yn Ipswich, Suffolk. Ymunais â’r RAF 1981-1987

“Roedd gen i nghwmni garddio fy hun 1987-2019”

Gwirfoddolwr garddio

“Rwy’n yn gwirfoddoli yn y parc ers mis Gorffennaf 2025

“Roeddwn i’n gyrru heibio’r Parc ar fy nhaith ddyddiol i’r gwaith yng Nghaerfyrddin am flynyddoedd lawer, ac yn galw heibio weithiau. Roedd yr awyrgylch heddychlon yma bob amser yn gwneud argraff arna i, yr ymdeimlad o hanes a harddwch yr adeiladau, y coed a’r golygfeydd. Roeddwn i bob amser yn meddwl ei fod yn lle arbennig – unigryw.
Yn fuan ar ôl ymddeol o waith llawn amser, fe wnes i daro i mewn i Yvonne, y Prif Arddwr Cynorthwyol ar daith feic i’r Parc, a dechrau siarad am ei gwaith yno a’r cynlluniau ar gyfer datblygu’r ardd. Rhoddodd hynny’r syniad o wirfoddoli i mi – mae’n rhywbeth rydw i eisiau bod yn rhan ohono.

Beth ydych chi’n ei fwynhau yn eich rôl wirfoddoli a pham?

“Llawer! Treulio amser o safon mewn amgylchedd hardd a heddychlon iawn.
Cwrdd â phobl newydd, sydd i gyd yn wych.
Cael awyr iach ac ymarfer corff.
Dysgu llawer yng nghwmni garddwyr arbenigol.
Gobeithio rhoi rhywbeth yn ôl i’r gymuned a gwneud ychydig i helpu i gynnal
a datblygu’r lle gwych hwn ymhellach.

“Rwyf hefyd yn hoffi gweld ac weithiau siarad â’r nifer o bobl sy’n ymweld â’r Parc, ac yn enwedig eu cŵn! Mae pawb sy’n mynd yno yn hapus.

“Rwy’n filfeddyg, wedi ymddeol yn ddiweddar o waith llawn amser. Rwyf wedi bod yn ffodus fy mod wedi cael gyrfa amrywiol a chyffrous , ac wedi gweithio mewn rhai rhannau diddorol o’r byd. Yn fwyaf diweddar yng Ngorllewin Cymru.
Rwyf bob amser wedi bod yn ymwneud â garddio – o helpu neiniau a theidiau pan oeddwn yn blentyn nes, erbyn hyn – heb baratoi’n iawn – gyda llain fawr fy hun. Mae fy ngarddio wedi bod yn bennaf yn dysgu o gamgymeriadau, a dyna pam mae gweld sut y dylid ei wneud, yn y Parc, mor bleserus.”

“Gwirfoddolwr garddio ac, yn fwy diweddar, gwneud model o’r tai gwydr fel yr
oeddent yn oes Fictoria

“Rwy’n gwirfoddoli yn y parc ers dechrau’r prosiect, gan helpu i ddechrau gyda’r archaeoleg yn yr Ardd Furiog

“Roeddwn i wedi gwirfoddoli o’r blaen ar brosiect arall gyda’r Rheolwr Prosiect felly fe’i
“dilynais” hi i’r un hwn.

“Roeddwn i’n awyddus i helpu gyda phrosiect Treftadaeth gwerth chweil, yn weddol agos at ble rwy’n byw.

“Ym Mharc yr Esgob, rydw i wedi gallu gweithio ar nifer o brosiectau sylweddol fel
adeiladu wal gerrig sych, gwella mynediad i’r Ardd Furiog, ac amrywiol swyddi
yn cynnal a chadw waliau, ffensys a llwybrau. Mae’n foddhaol gweld y gwelliannau hyn
yn gwella’r parc.

“Rydw i’n ddarlithydd Coleg wedi ymddeol sydd â diddordeb brwd mewn Treftadaeth.”

Gwirfoddolwr garddio

“Rwyf yn gwirfoddoli yn y parc ers 18 mis.

“Fe es i mewn am goffi a gweld y ffurflenni gwirfoddoli yn y dderbynfa.

“Mae’n lle dymunol i weithio, dim pwysau! “Bos” da!

“Rwy’n 68 oed, wedi ymddeol yn llawn amser ac yn mwynhau helpu allan – pryd bynnag y bo modd. Cefndir mewn contractio amaethyddol a pheirianneg, felly NAD ydw i’n arddwr go iawn!”

Gwirfoddolwr Ymchwil Tŷ Gwydr

“Rwy’n gwirfoddoli yn y parc ers Awst 25

“Roeddwn i yno ar y cychwyn cyntaf. Roeddwn i’n un o’r ymddiriedolwyr gwreiddiol. Cychwynnwyd y prosiect adfer gan Ymddiriedolaeth Gerddi Hanesyddol Cymru. Fel ymddiriedolwr gyda’r Ymddiriedolaeth, trefnais sesiwn recordio gardd i’n haelodau ym Mharc yr Esgob, ac roeddwn i’n arswydo ar y diffyg gofal amlwg ar y pryd (2012). Gweithiodd Michael Norman a minnau gyda’n gilydd i godi arian a sefydlu prosiect Drws i’r Dyffryn, yna prosiect o dan ymbarél Ymddiriedolaeth Gerddi Hanesyddol Cymru , i geisio gwneud rhywbeth i wella’r gerddi. Pan gymeradwywyd ail gam y cyllid gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri, sefydlwyd Ymddiriedolaeth Drws i’r Dyffryn (Tywi Gateway Trust) fel elusen yn ei rhinwedd ei hun.

“Oherwydd afiechyd, camais yn ôl yn 2018. Rwy’n dal i gael trafferth gydag afiechyd, ond rwy’n gallu gweithio’n dawel o gartref, felly’r llynedd gwirfoddolais i helpu gyda ymchwilio i systemau gwresogi ar gyfer tai gwydr. Mae’n rhywbeth y gallaf ei roi yn ôl i’m cymuned. Mae’n rhoi ffordd i mi wneud rhywbeth adeiladol. Ar ôl bod yn brysur, drwy gydol fy mywyd, mae angen i mi deimlo’n ddefnyddiol ac yn gysylltiedig o hyd.
Mae gen i angerdd dros arddio, sy’n gyfyngedig nawr gan na allaf dreulio llawer o amser yn fy ngardd fy hun, ac rwy’n dwlu ar ddarllen. Mae gwneud ymchwil yn ddiddorol iawn ac rwy’n gyffrous gan faint sydd ar gael ar y we nawr.

“Gwnes i ymddeol y llynedd, oherwydd afiechyd, o Ymddiriedolaeth Archaeoleg Cymru, sef
Ymddiriedolaeth Archaeolegol Dyfed gynt. Roeddwn i wedi gweithio yno ers 17 mlynedd. Rwy’n briod gyda phedwar o blant a phump o wyrion, ac yn byw ar dyddyn bach y tu allan i Gaerfyrddin. Rydym yn gwneud llai nawr wrth i ni fynd yn hŷn, ac mae’n debyg y byddwn yn symud i rywle llai ymhen blwyddyn neu ddwy. Rydw i wedi fy nghyfyngu’n fawr yn yr hyn rydw i’n gallu ei wneud nawr, felly rydw i’n falch fy mod i’n gallu neilltuo fy amser i ymchwil. Rydw i hefyd yn gwirfoddoli yn Swyddfa Cofnodion Caerfyrddin, ac yn rhedeg grŵp Hanes U3A Caerfyrddin. Rydw i’n drysorydd ac yn ysgrifennydd cangen Caerfyrddin o WHGT (Ymddiriedolaeth Gerddi Hanesyddol Cymru) , ac yn gwirfoddoli gyda Llaisar sail ad hoc. Mae gen i angen ofnadwy i fod yn brysur. Rydw i wedi teithio’n helaeth, gan dreulio’r rhan fwyaf o fy mhlentyndod dramor, ac yn mwynhau ymweld â gerddi ledled y DU, a thramor. Rwy’n aelod gydol oes o’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol a’r RHS. Astudiais arddwriaeth yng Ngholeg Lackham am 2 flynedd, gan gymryd amser allan o’r gwaith i wneud hynny. Rwy’n gyfrifydd wrth fy ngalwedigaeth gyda diddordeb mawr mewn gerddi. Gwnes i hyfforddiant gyda Grant Thornton, yn eu swyddfeydd yn Portsmouth a Bournemouth gan arbenigo mewn Cyfrifon Elusen.”

Gwirfoddolwr garddio

“Rwy’n gwirfoddoli yn y parc ers ymuno â chwrs garddio ‘Nature’s Nurture’ ym mis Mehefin 2025

“Rwyf wedi byw yn Abergwili ers 29 mlynedd ac wedi gweld sut mae’r parc wedi datblygu a thyfu dros yr ychydig flynyddoedd diwethaf. Rwyf bob amser wedi bod yn berson awyr agored ac yn arfer mwynhau potsio o gwmpas yn yr ardd. Oherwydd afiechyd, dydw i ddim yn gallu cyflawni gweithgareddau fel roeddwn i’n arfer. Rhoddodd y cwrs Nature’s Nurture gefnogaeth, anogaeth a hyder i mi symud ymlaen.

“Mae Parc yr Esgob yn rhan o fy nghymuned, ac rwy’n mwynhau bod yn rhan o’r rôl wirfoddoli. Rwy’n hoffi bod yn yr awyr agored yn yr awyrgylch hamddenol, lle gallaf fod yn rhan o weithgareddau ymarferol. Rwy’n ail-ddysgu sgiliau, cwrdd a sgwrsio â phobl newydd a rhoi yn ôl i’r gymuned am y cymorth rydw i wedi’i dderbyn.

“Ers 10 oed, rydw i wedi byw ym Mronwydd, Caerfyrddin ac Abergwili. Mae gen i a ngwraig 2 fab sydd wedi tyfu i fyny, gyda theuluoedd. Rydw i’n mwynhau pêl-droed, bod yn yr awyr agored, crwydro a threulio amser gyda’r wyrion. Ers ymddeol o’m rôl fel dadansoddwr gwybodaeth yn y GIG, mae fy iechyd wedi dirywio ac mae’n rhaid i mi ailddysgu sgiliau a gwneud llawer o addasiadau yn dilyn anaf i’r pen. Mae angen ysgogiad ac anogaeth arnaf ond rydw i bob amser yn barod am sialens newydd.”

Gwirfoddolwr garddio

“Rwy’n gwirfoddoli yn y parc ers ymuno â chwrs garddio ‘Maethiant Natur’ ym mis Mehefin 2025

“Rwy’n byw yn Abergwili a gwelais y ‘Maethiant Natur’ ar yr hysbysfwrdd. Dydw i erioed wedi gweld fy hun fel garddwr ond roeddwn i’n meddwl y byddai’n fuddiol iawn i’m gŵr sydd wedi cael anaf i’w ben a newidiodd ei fywyd ac sy’n mynd trwy broses o adferiad .Roedd hefyd yn gyfle i hyrwyddo llesiant y ddau ohonom.

“Rwy’n mwynhau gweld fy ngŵr yn cymryd rhan mewn gweithgareddau nad oeddem yn meddwl oeddent ar ei gyfer ef. Mae mor dda i’n hiechyd a’n lles ni’n dau, cael ein trochi yng nghanol llonyddwch natur, gyda chefnogaeth ac arweiniad. Rwy’n dechrau mwynhau’r drefn garddio a bod yn rhan o wneud rhywbeth defnyddiol gyda phobl o’r un anian.”

Gwirfoddolwr garddio

“Rwy’n gwirfoddoli yn y parc ers Gorffennaf 2019

“Roeddwn i’n gweithio i amgueddfa genedlaethol ac yn wreiddiol cynigiais fod yn ymddiriedolwr yma. Newidiais fy meddwl a phenderfynu gwneud rhywfaint o arddio yn lle.

“Byddai rhai’n tyngu bod gwirfoddoli fel garddwr wedi rhoi’r cyfle iddyn nhw ailgysylltu â natur ar lefel gyntefig, i ddod o hyd i’w hunan fewnol go iawn ac iacháu’r anghytgord yn eu meddwl. Gallai eraill dystio bod yr ysgogiad corfforol a meddyliol yn helpu i ohirio meddwl am ddiwedd oes a marwolaeth. Fi, byddwn i’n dweud ei fod yn fy nghael allan o’r tŷ am ychydig oriau.

“Gweithiais yn Llundain i’r Amgueddfa Brydeinig a’r Oriel Genedlaethol am tua 25 mlynedd. Cymerais ymddeoliad cynnar a byw yn lleol gyda fy mhartner a’r ci.”