Caroline a Ffiona gyda Piers a chydweithwyr o Amgueddfa Caerfyrddin ar daith o amgylch yr Ardd Furiog

Mae’n bleser gan Ymddiriedolaeth Drws i’r Dyffryn gyhoeddi ein bod bellach wedi penodi Swyddog Ymgysylltu a Dysgu Cymunedol. Yn wir, rydym wedi apwyntio dau aelod newydd gwych i’n tîm a fydd yn rhannu’r swydd. Dechreuodd Ffiona Jones ym mis Medi ac fe fydd Caroline Welch yn ymuno â ni ym mis Tachwedd.

Mae Ffiona Jones yn dod o gefndir amaethyddol, gan astudio amaeth yng Ngholeg Amaethyddol Cymru, Aberystwyth yn yr 1980au hwyr. Yn 2008, fe ddechreuodd astudio ym Mhrifysgol Y Drindod Dewi Sant, Caerfyrddin, lle enillodd ei BA Addysg Gynradd gyda SAC. Mae wedi treulio’r blynyddoedd dilynol yn gweithio yn bennaf fel athrawes gyflenwi ar draws Sir Gâr, ac ar hyn o bryd, mae hefyd yn astudio ar gyfer MA Hanes Lleol ym Mhrifysgol Y Drindod Dewi Sant.

Wedi ei magu ar fferm laeth yn ardal Cydweli, mae Ffiona yn ffermio ym Mhontargothi, Dyffryn Tywi gyda’i gwr a’i phlant mewn oed, a mae ganddynt fuches fach o wartheg Jersey pur, sydd wedi ennill nifer o wobrau. Mae’r fferm wedi bod yn y teulu ers dros gant ag ugain o flynyddoedd.

Mae Ffiona’n rhugl yn y Gymraeg ac wedi bod yn gysylltiedig â nifer o gymdeithasau a mudiadau’r ardal ers symud yno yn y 1990au, gan gynnwys Clybiau Ffermwyr Ifanc, sioeau amaethyddol a chymdeithasau bridiau gwartheg, yr Urdd, eglwys blwyf Llanegwad, ysgol Nantgaredig ac ysgol Bro Myrddin, i enwi ond rhai.

Gobaith Ffiona yw y bydd ei rôl yn ei galluogi i gyd-gysylltu popeth y mae’n dwli arno yn Nyffryn Tywi – yr ecoleg, yr hanes, y dreftadaeth a’r diwylliant, ac wrth gwrs, y bobl.

Os ydych yn angerddol dros dreftadaeth a’r amgylchedd, ac os yw’r syniad o ddatblygu rhaglen newydd o ymgysylltu a dysgu cymunedol penodol i’r safle yn eich cyffroi – yna mae hwn yn gyfle unigryw i arwain tîm o wirfoddolwyr ac eraill i greu profiad dysgu gwirioneddol arbennig, difyr, boddhaus a diogel i ymwelwyr, staff a gwirfoddolwyr.

Bydd y swydd ddwy flynedd hon yn annog ac yn cynyddu defnyddwyr Parc yr Esgob o bob oed i fwynhau a dysgu. Bydd yn dod â’r gymuned, y parc, hen Balas yr Esgob ac Amgueddfa Sir Gaerfyrddin a’i chasgliadau at ei gilydd ac yn creu cysylltiadau rhyngddynt.

Cliciwch YMA am rhagor o wybodaeth

neu cysylltwch â Louise Austin – Rheolwr Ymddiriedolaeth Drws i’r Dyffryn – louiseaustin@tywigateway.org.uk.

Dyddiad cau ymgeisio yw hanner dydd, dydd Gwener 21 Awst.

Mae’r Ymddiriedolaeth yn awr yn barod i weithredu cam nesaf y gwaith coed ym Mharc yr Esgob. Gan weithio unwaith eto gyda’r coedwyr lleol, Extreme Tree Services, byddwn yn parhau i adfer y parc a’r ardd hon sy’n arwyddocaol yn genedlaethol, yn creu amodau gwell ar gyfer y coed hanesyddol a’r coed sbesimen gwych ar draws y safle; cynorthwyo adfer ein strwythurau rhestredig; darparu cyfleoedd plannu a chynefinoedd newydd; a chynnal y parc yn le diogel a chyffrous i’w ymweld.

O 23 Medi bydd Stuart, Dan a Harry yn clirio coed prysgwydd hunan-hau yn ddetholus ar hyd yr ha-ha, un o’r nodweddion tirweddol mwyaf trawiadol yn y parc. Adeiladwyd y wal gynnal 315 metr o hyd hon ar ddechrau’r 19eg Ganrif i ddarparu golygfeydd di-dor o’r ystâd i Ddyffryn y  Tywi  tu hwnt, golygfeydd sydd wedi’u colli’n llwyr dros nifer o ddegawdau. Ar ôl ei gwblhau bydd y gwaith clirio hwn, a’r gwaith cadwraeth cerrig i’w ddilyn, yn adfer agwedd fawr o gymeriad unigryw’r parc, sydd hefyd yn unigryw i Ddyffryn y  Tywi.

Yn anffodus mae clefyd coed ynn (ash dieback)  yn parhau i ddifetha llanast ar draws yr ardal, ac mae’r holl goed ynn yn y parc wedi cael eu heintio. O ganlyniad, mae’n angenrheidiol i ni gael gwared ohonynt i gynnal amgylchedd diogel i’n ymwelwyr. Gobeithiwn i’r gwaith hwn gael ei wneud ym mis Tachwedd. Mae’n hanfodol bod pob perchennog tir  yn ymwybodol o’u cyfrifoldebau o ran y clefyd ynn, a’u bod yn cymeryd yr holl fesurau iechyd a diogelwch sy’n angen.

Rydym ni yn yr Ymddiriedolaeth yn gyffrous i adfer y parc, a dod â’i hanes yn fyw a’i gynnal fel lle pleserus i’w ymweld am flynyddoedd i ddod. Ymddiheurwn am unrhyw anghyfleuster bydd y gwaith coed hwn yn achosi a gofynnwn i chi ddilyn yr arwyddion a chyfarwyddiadau tra bod y  gwaith yn cael ei wneud. Os oes gennych unrhyw ymholiadau neu os hoffech ddarganfod mwy am y prosiect, mae croeso i chi gysylltu â ni.

Yn ystod yr hydref, gwelir mwy o waith ar y coed ym Mharc yr Esgob. Yn anffodus, mae’r holl goed ynn yn dioddef o glefyd marwol a rhaid eu dymchwel i wneud y parc yn ddiogel i ymwelwyr. Fodd bynnag, wedi gwaredu’r coed ynn a rhai o’r coed eraill sydd wedi gwreiddio ar hyd yr Ha-ha, byddwn yn adfer y golygfeydd hanesyddol bendigedig dros Ddyffryn Tywi.

Rhagor o wybodaeth

Dros y ddwy flynedd nesaf

Mae’r gwaith prosiect cychwynnol yn cynnwys rheoli ein coed. Yn ogystal ag adfer cynllun hanesyddol y parc, bydd hyn yn gwella iechyd y coed sbesimen, yn ein galluogi i blannu mwy o goed a llwyni ac yn cynyddu gwerth bywyd gwyllt y parc ac yn apelio at ymwelwyr.

Gan ddefnyddio technegau a deunyddiau traddodiadol, y cyntaf o adeiladau y parc sydd i’w adfer yw’r Porthdy o’r 19eg ganrif gynnar. Bydd y gwaith i adfer gweddill yr adeiladau allanol yn dilyn yn hwyr yn 2019 hyd at ddechrau 2021 gan greu canolfan addysg a dehongli a chaffi. Bydd cadwraeth nodweddion pwysig eraill ar draws y parc, fel yr ardd furiog, yr ha-ha, a llwybrau yn cael eu cynnal ochr yn ochr gyda’r gwaith adeiladu a bydd yn integreiddio cydnabyddiaeth, cofnodi, diogelu a rheoli bywyd gwyllt y parc yn well.

Y nod yw bod Parc yr Esgob yn parhau’n lle sy’n dod â phleser mawr i’r gymuned leol ac i ymwelwyr fel ei gilydd a’i fod yn dod yn ganolfan ddysgu a gweithgareddau bywiog i bob oedran a gallu.