enquiries@tywigateway.org.uk Parc a Gerddi yr Esgob, Abergwili, Sir Caerfyrddin SA31 2JG

Rheolydd Newydd yr Ymddiriedolaeth

Mae Bwrdd yr Ymddiredolwyr yn falch o gyhoeddi  fod Louise Austin wedi ei phenodi yn Rheolydd Ymddiriedolaeth Drws i’r Dyffryn, ac y bydd yn cychwyn  ei gwaith ar Awst 20fed, 2018.

Bydd yn gweithredu fel rheolydd prosiect a deilydd cyllid ar gyfer y gwaith ail-ddatblygu cyffroes ym Mharc yr Esgob. Yn archaeolegydd proffesiynol, bu’n gweithio am sawl blwyddyn yn Ymddiriedolaeth Archaeolegol Dyfed yn rheoli gwahanol broseictau cyn symud i’r Gerddi Botaneg Cenedlaethol fel Swyddog Treftadaeth, i ddatblygu prosiect adfywio’r parcdir.

Cred Louise fod ei swydd newydd “yn gyfle gwych i adfer a gwarchod y parc hanesyddol a phwysig  yma. Bydd hefyd o fudd i’r amgueddfa sirol, y gymuned leol yn nyffryn Tywi a’r ardal ehangach, trwy wella defnydd a mwynhad o’r safle.”

Gellir cysylltu gyda Louise drwy ebost – louiseaustin@tywigateway.org.uk

Logo Cronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol y DU, gyda symbol bysedd wedi'u croesi glas ar y chwith a thestun dwyieithog Saesneg-Cymraeg: heritage / treftadaeth a LOTTERY FUNDED / ARIENNIR GAN Y LOTERI.

Rhoi eich barn!

Bydd yna deithiau cerdded misol i egluro a thrafod ein cynlluniau ar gyfer y prosiect, gan gynnwys yn yr ardd waliog.

Fe’u cynhelir ar y dyddiau Sadwrn canlynol, gan ddechrau o’r parc am 2.15 yp:

Mai 5ed, Mehefin 2ail, Gorffennaf 7fed, Awst 4ydd, Medi 1af, Hydref 6ed, Tachwedd 3ydd a Rhagfyr 1af.

Gellir trefnu teithiau tywys eraill a chyhoeddir y rhain ar wahân.

Sylwch fod rhai o’r  llwybrau’n anwastad ac efallai eu bod yn llithrig, felly argymhellir esgidiau cryf. Mae croeso i gwn, ar arweinwyr byr.

Ymunwch â ni a dywedwch am ddyfodol eich Parc!

Adnewyddu Gardd Goll Esgob Jenkinson

Mae llwybr coedwig heulog wedi'i orchuddio â dail brown yr hydref, wedi'i ffinio gan goed tal â changhennau noeth a rhywfaint o ddail gwyrdd, yn troi'n ysgafn trwy'r coed o dan awyr las glir.

Y Gerddi yn yr Hydref

Mae pob un ohonom yn gyffrous iawn ynghylch yr hyn sydd gan ddyfodol y parc i’w gynnig. Wrth edrych i adnewyddu’r tir, mae un o’r penderfyniadau mawr wedi bod trwy archwilio’r holl dystiolaeth sydd ar gael gan benderfynu ar ba gyfnod amser mae’r tir yn mynd i gael ei adnewyddu ynddo hefyd.

Ar ôl tipyn o waith ymchwil, penderfynwyd mai’r ysbrydoliaeth ar gyfer adnewyddu fydd sut oedd y parc yn edrych pan oedd John Jenkinson yn Esgob ar Dyddewi.

Pan ddaeth yn esgob ym 1825, gwelodd fod y palas a’r parc wedi dirywio. Gwariodd ei arian ei hun i ailadeiladu Palas yr Esgob ac ailgynlluniodd y tir. Cafodd y tir ei osod ar ffurf lle’r oedd y planhigion yn hoelio’r sylw. Dyma’r tro diwethaf i’r parc cyfan gael unrhyw waith tirlunio mawr wedi’i wneud.

Map hanesyddol du a gwyn yn dangos eiddo mawr gyda mannau wedi'u labelu, gan gynnwys palas, eglwys, gerddi, llwybrau, a chaeau cyfagos. Mae coed a ffyrdd wedi'u braslunio, gyda thir cyfagos wedi'i farcio "William Bayle Esq.".

Bu farw’r Esgob Jenkinson ym 1840, ond roedd ei waddol yn Abergwili eisoes wedi’i sicrhau, oherwydd yn yr un flwyddyn, disgrifiwyd ei balas fel ‘plasty uchelwrol’ a chydnabuwyd bod ‘tipyn o harddwch’ wedi’i ychwanegu at y tir trwy ei waith.

Mae’n gyffrous meddwl bron i 200 o flynyddoedd yn ddiweddarach trwy weithio gyda’r gymuned, ein partneriaid a Chronfa Dreftadaeth y Loteri, y gallwn helpu i adnewyddu’r ardd annwyl i lawer a cholledig hon, gan ddod â bywyd nôl iddi er mwyn i’r gymuned a chenedlaethau’r dyfodol ei mwynhau.

Llun du a gwyn o blasty mawr, hen ffasiwn gyda nifer o simneiau a ffenestri, wedi'i amgylchynu gan lawnt a choed.

Y Plas a’r lawntiau o’r de ddwyrain tua diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg
Trwy garedigrwydd Amgueddfeydd Sir Gaerfyrddin