Dros y ddwy flynedd nesaf

Mae’r gwaith prosiect cychwynnol yn cynnwys rheoli ein coed. Yn ogystal ag adfer cynllun hanesyddol y parc, bydd hyn yn gwella iechyd y coed sbesimen, yn ein galluogi i blannu mwy o goed a llwyni ac yn cynyddu gwerth bywyd gwyllt y parc ac yn apelio at ymwelwyr.

Gan ddefnyddio technegau a deunyddiau traddodiadol, y cyntaf o adeiladau y parc sydd i’w adfer yw’r Porthdy o’r 19eg ganrif gynnar. Bydd y gwaith i adfer gweddill yr adeiladau allanol yn dilyn yn hwyr yn 2019 hyd at ddechrau 2021 gan greu canolfan addysg a dehongli a chaffi. Bydd cadwraeth nodweddion pwysig eraill ar draws y parc, fel yr ardd furiog, yr ha-ha, a llwybrau yn cael eu cynnal ochr yn ochr gyda’r gwaith adeiladu a bydd yn integreiddio cydnabyddiaeth, cofnodi, diogelu a rheoli bywyd gwyllt y parc yn well.

Y nod yw bod Parc yr Esgob yn parhau’n lle sy’n dod â phleser mawr i’r gymuned leol ac i ymwelwyr fel ei gilydd a’i fod yn dod yn ganolfan ddysgu a gweithgareddau bywiog i bob oedran a gallu.

Fel rhan o’n cynllun tair blynedd i adfer y Parc, mae angen i’r Ymddiriedolaeth ymgymryd â gwaith sylweddol ar y coed a’r coetiroedd. Bydd y gwaith yn canolbwyntio ar adfywio’r arboretum a’r coedlannau, gan glirio coed afiach, y rhai sy’n gwanio strwythurau rhestredig (yn enwedig yr ha-ha) ynghyd â rhywogaethau ymledol megis llawryf a rhosbren sydd wedi effeithio’n sylweddol ar iechyd y coedlannau. Bydd hyn yn gwella amgylchiadau yn y Parc o ran mynediad a mwynhad cyhoeddus, bioamrywiaeth a iechyd a diogelwch, gan greu cyfle i blannu coed a llwyni newydd ledled y safle.

Bwriedir cyflawni y rhan fwyaf o’r gwaith mewn dwy ran fel rhan o gytundeb allanol:

Cyfnod 1:

• i gychwyn yn gynnar yn 2019 a pharhau tan 28 Chwefror 2019, er mwyn gorffen cyn i’r tymor nythu adar gychwyn;
• bydd y gwaith yma yn canolbwyntio ar goed o fewn ac o amgylch y Maes Parcio; yr ardal i’r gorllewin o’r adeiladau allanol lawr y dramwyfa at fynedfa’r amgueddfa; yr ardal yn union o gwmpas yr amgueddfa; tu allan i fur dwyreiniol yr Ardd Furiog ac oddi mewn i’r Ardd ei hun.

Cyfnod 2:

• rhwng Medi’r 1^af 2019 a Medi 29 2020;
• bydd y cyfnod yma o waith yn canolbwyntio ar goed yn y Gerddi Pleser a’r coetiroedd, yn enwedig ar hyd yr ha-ha.

Bydd yr Ymddiriedolaeth ei hun yn ymgymryd â gweddill y gwaith, gyda chymorth ein gwirfoddolwyr a grwpiau gwirfoddoli eraill. Ni fydd y cyfnod o waith yma yn digwydd o reidrwydd o fewn yr amserlen uchod.

Golyga hyn y bydd angen ynysu ardaloedd yn y Parc ar adegau i sicrhau diolgelwch y cyhoedd. Fodd bynnag, bydd yr Ymddiriedolaeth yn anelu at wneud y Parc mor hygyrch â phosib yn ystod unrhyw gyfnodau o waith, felly pan fydd angen cau llwybr fe wnawn ymdrech i gyfeirio ymwelwyr at lwybr arall os yn bosib. Yn ystod cyfnodau pan na fydd hyn yn ymarferol, bydd yr Ymddiriedolaeth yn ceisio ail-agor llwybrau cyn gynted a phosib.

Gofynna’r Ymddiriedolaeth yn garedig am eich amynedd a dealltwriaeth yn ystod y cyfnod hwn. Mae’n hanfodol bwysig, er eich diolgelwch eich hun, y dilynwch unrhyw arwyddion a chyfyngiadau a fydd yn weithredol yn ystod y cyfnodau gwaith. Mae hyn yn cynnwys sicrhau na fydd cŵn yn croesi unrhyw atalfeydd.

Er y caiff y gwaith hyn effaith sylweddol ar olwg cyfredol y Parc, y bwriad yw gwella’r gerddi at ddefnydd pawb, gan gynnwys bywyd gwyllt. Os hoffech wybod mwy am y gwaith, mae croeso i chi gysylltu â Phen Garddwr yr Ymddiriedolaeth, Piers Lunt drwy e-bost:

pierslunt@tywigateway.org.uk

Gallwch hefyd ymweld â Piers a Rheolwr yr Ymddiriedolaeth, Louise Austin, ar ddydd Llun 17 Rhagfyr yn Neuadd Eglwys Abergwili rhwng 5 a 7yh, i drafod y gwaith a’r cynllun yn fwy cyffredinol.

Nawr fod Ymddiriedolaeth Parc yr Esgob yn rheoli Parc yr Esgob yn weithredol, mae’n hanfodol bwysig ein bod yn gofalu am iechyd ein coed a choetiroedd.

Golyga hyn fod angen i ni wneud dipyn o waith arnynt ledled y Parc, i wella’r safle ar gyfer pobl a bywyd gwyllt ac i roi cyfle i ni blannu llawer mwy.

I ddarganfod mwy, dewch i’n gweld yn Neuadd Eglwys Abergwili ar Ragfyr 17^eg rhwng 5 a 7yh.

Ceir mwy o wybodaeth yma,

neu gallwch gysylltu’n uniongyrchol  â’n Pen Garddwr Piers Lunt drwy e-bost:

pierslunt@tywigateway.org.uk

Ydych chi’n caru Caerfyrddin? Ydych chi’n gofidio am ein treftadaeth, tirwedd a’r amgylchedd? Hoffech chi gyfrannu o’r cychwyn at rywbeth newydd a chyffrous?

Sefydlwyd Ymddiriedolaeth Drws i’r Dyffryn – Tywi Gateway Trust (bellach yn cael ei adnabod fel Ymddiriedolaeth Parc yr Esgob) i gefnogi’r ymgyrch, sy’n cael ei gyrru gan y gymuned, i ailddatblygu Parc yr Esgob, Abergwili, Caerfyrddin. Mae’r parc, a gofrestrwyd fel Gradd II, a’i erddi pleser a muriog,  yn nodedig am ei hanes diwylliannol ac archeolegol, yn ogystal â nodweddion tirweddol gan gynnwys y Ddôl Fawr, Pwll yr Esgob (Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig) a’r ‘ha-ha’ enwog. Mae adeilad rhestredig a chyn-balas Esgobion Tyddewi yng nghanol y parc, a hwn bellach yw cartref Amgueddfa Sir Gaerfyrddin.

Ein gweledigaeth yw creu lle y gallwn i gyd fod yn falch ohono – er mwynhad, hamdden, dysgu, cyfranogi a hwyl. Byddwn yn integreiddio ein cyfleusterau i ymwelwyr gyda rhai’r amgueddfa er mwyn sicrhau dyfodol y ddau – partneriaeth gwbl unigryw. Yn ddiweddar, cychwynodd dau aelod o staff newydd – Rheolwr yr Ymddiriedolaeth a’r Pen Garddwr.

Mae rhai o’n Ymddiriedolwyr yn ymddeol cyn hir, ar ddiwedd y cyfnod datblygu, a rydym yn chwilio am uchafswm o 5 ymddirieolwr newydd i ymuno â’r Bwrdd i gynnal y prosiect trwy’r cyfnod nesa . Rôl ein Hymddiriedolwyr yw sicrhau bod y sefydliad yn gweithredu yn unol â gofynion cyfreithiol ac ariannol cwmni ac elusen, ac i fod yn gyfrifol fel tîm am lywodraethu cyffredinol, arweinyddiaeth a chyfeiriad strategol.

Rydym yn chwilio’n benodol am bobl gyda phrofiad rheolaeth mewn cyllid (mae ein Trysorydd yn ymddeol fis Tachwedd), yn ogystal â chodi arian, addysg, atyniadau treftadaeth, marchnata a chyfryngau cymdeithasol. Fodd bynnag, byddai sgiliau ym meysydd busnes, garddwriaeth, yr amgylchedd naturiol ac adeiladwaith, a’r celfyddydau o ddiddordeb. Hoffem hefyd weld mwy o siaradwyr Cymraeg ar y Bwrdd. Byddai profiad o weithio mewn neu gyda cyrff aelodaeth yn y sector wirfoddol yn ddefnyddiol.

Mae mwy o wybodaeth ar gael ar wefan (CC3) Yr Ymddiriedolwr Hanfodol https://www.gov.uk/government/publications/the-essential-trustee-what-you-need-to-know-cc3

Manylion cyswllt: enquiries@tywigateway.org.uk

Sefydliad Corfforedig Elusennol (SCE) yw’r Ymddiriedolaeth, gydag aelodau sy’n pleidleisio ar wahân i Ymddiriedolwyr yr Elusen. Rhif SCE Cofrestredig 1167244. 

Mae’n bleser mawr gan  Fwrdd yr Ymddiriedolwyr gyhoeddi penodiad Piers Lunt yn Brif Arddwr.

Bydd yn cychwyn ei swydd newydd ar Fedi’r 3ydd, 2018. Roedd Piers yn Arddwriaethydd Botanegol/ Tyfwr Coed yng Ngardd Fotaneg Genedlaethol Cymru (GFGC) a mae ganddo wybodaeth eang o, a brwdfrydedd dwfn am blanhigion a gerddi. Ei brif ddiddordeb yw cyfuno crefft garddwriaeth gyda nodweddion naturiol tra’n ceisio sicrhau cynllunio teimladwy.

Cred Piers fod “parciau a gerddi o bwysigrwydd hanfodol i iechyd a ffyniant y cymunedau o’u hamgylch, ynghŷd â mwynhad parhaol a diogel pob ymwelydd.” Bydd yn gweithio gyda thîmau o wirfoddolwyr fel y gwnaeth yn GFGC.

pierslunt@tywigateway.org.uk