Adnewyddu Gardd Goll Esgob Jenkinson

Mae llwybr coedwig heulog wedi'i orchuddio â dail brown yr hydref, wedi'i ffinio gan goed tal â changhennau noeth a rhywfaint o ddail gwyrdd, yn troi'n ysgafn trwy'r coed o dan awyr las glir.

Y Gerddi yn yr Hydref

Mae pob un ohonom yn gyffrous iawn ynghylch yr hyn sydd gan ddyfodol y parc i’w gynnig. Wrth edrych i adnewyddu’r tir, mae un o’r penderfyniadau mawr wedi bod trwy archwilio’r holl dystiolaeth sydd ar gael gan benderfynu ar ba gyfnod amser mae’r tir yn mynd i gael ei adnewyddu ynddo hefyd.

Ar ôl tipyn o waith ymchwil, penderfynwyd mai’r ysbrydoliaeth ar gyfer adnewyddu fydd sut oedd y parc yn edrych pan oedd John Jenkinson yn Esgob ar Dyddewi.

Pan ddaeth yn esgob ym 1825, gwelodd fod y palas a’r parc wedi dirywio. Gwariodd ei arian ei hun i ailadeiladu Palas yr Esgob ac ailgynlluniodd y tir. Cafodd y tir ei osod ar ffurf lle’r oedd y planhigion yn hoelio’r sylw. Dyma’r tro diwethaf i’r parc cyfan gael unrhyw waith tirlunio mawr wedi’i wneud.

Map hanesyddol du a gwyn yn dangos eiddo mawr gyda mannau wedi'u labelu, gan gynnwys palas, eglwys, gerddi, llwybrau, a chaeau cyfagos. Mae coed a ffyrdd wedi'u braslunio, gyda thir cyfagos wedi'i farcio "William Bayle Esq.".

Bu farw’r Esgob Jenkinson ym 1840, ond roedd ei waddol yn Abergwili eisoes wedi’i sicrhau, oherwydd yn yr un flwyddyn, disgrifiwyd ei balas fel ‘plasty uchelwrol’ a chydnabuwyd bod ‘tipyn o harddwch’ wedi’i ychwanegu at y tir trwy ei waith.

Mae’n gyffrous meddwl bron i 200 o flynyddoedd yn ddiweddarach trwy weithio gyda’r gymuned, ein partneriaid a Chronfa Dreftadaeth y Loteri, y gallwn helpu i adnewyddu’r ardd annwyl i lawer a cholledig hon, gan ddod â bywyd nôl iddi er mwyn i’r gymuned a chenedlaethau’r dyfodol ei mwynhau.

Llun du a gwyn o blasty mawr, hen ffasiwn gyda nifer o simneiau a ffenestri, wedi'i amgylchynu gan lawnt a choed.

Y Plas a’r lawntiau o’r de ddwyrain tua diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg
Trwy garedigrwydd Amgueddfeydd Sir Gaerfyrddin