Dathlutreftadaeth unigryw Sir Gaerfyrddin haf hwn ym Mharc a Gerddi’r Esgob, Abergwili
Mae bywyd gwyllt amrywiol a hanes cyfoethog Sir Gaerfyrddin yn cael eu harddangos mewn cyfres o ddigwyddiadau yr haf hwn ym Mharc a Gerddi’r Esgob yn Abergwili. Trefnir y digwyddiadau gan Ymddiriedolaeth Parc yr Esgob, elusen fechan sy’n adfer, gwarchod, cynnal a chadw’r parc hanesyddol a’r gerddi 13 hectar, a grëwyd ers 1283 gan Esgobion TyDdewi. Mae’r Parc yn amgylchynu hen balas Esgobion TyDdewi, sydd bellach yn gartref i Amgueddfa Sir Gaerfyrddin, CofGâr. Er bod yr amgueddfa ar gau ar hyn o bryd i’w hadnewyddu mae llawer yn mynd ymlaen yn y parc o’i chwmpas.
Cynhelir Picnic Lladd Gwair i nodi Diwrnod Dolydd Cenedlaethol ar 3ydd o Orffennaf. Gwahoddir pobl leol ac ymwelwyr i ddathlu treftadaeth gyfoethog ffermio yn yr ardal, gyda pheiriannau hynafol, arddangosfa pladuro a lladd gwair, blasu sudd afal Parc yr Esgob, a gweithgareddau i blant. Rhannwch eich atgofion o ladd gwair yn yr ardal a darganfod sut mae’r Ymddiriedolaeth yn rheoli Gwaun Fawr yr Esgob er budd y cynefin gorlifdir prin, gan bori’n gynaliadwy a monitro’r Waun.
Ar Awst 14eg bydd Gweithdy Gwneud Barcud yn canolbwyntio ar grefftau cartref traddodiadol. Bydd llwybrau natur a threftadaeth i blant yn wythnosol wedyn trwy gydol gwyliau’r Haf, i gyd-fynd â nodau’r Ymddiriedolaeth i hyrwyddo cynaliadwyedd a chwarae naturiol, a dod â mwy o deuluoedd i mewn i’r Parc.
Cynhelir Sioe Parc yr Esgob ar 4ydd Medi 2021, yn y Parc neu yn rhithiol fel y mae’r cyfyngiadau’n caniatáu. Mae’r sioe bentref poblogaidd hon, a gynhaliwyd gyntaf ym 1893, yn sioe ardd, crefftau a chynhyrchion, ac yn cael ei hadfywio ar gyfer y ganrif hon i ddod â’r gymuned ynghyd. a dathlu popeth sy’n cael ei dyfu a’i gynhyrchu’n lleol. Dewch i arddangos eich tomatos gorau, eich cacen lemwn perffaith, a’ch dahlias godidog! Gyda stondinau crefft a gweithgareddau i bawb, gan gynnwys digwyddiad gan ‘West Wales Willow’ ar hanes diddorol y fasged fenyn yn Sir Gaerfyrddin.
Cynllunnir mwy o weithgareddau ar gyfer yr hydref gan gynnwys gwehyddu helyg a gweithdai eplesu a chadw, dathliad o ddiwrnod yr afal, a gweithgareddau Calan Gaeaf a Nadolig. Mae archebu’n hanfodol ar gyfer pob gweithgaredd wedi’i drefnu; i weld y rhaglen yn llawn ewch at: https://parcyresgob.org.uk/visit-us/whats-on/
“Rydyn ni wrth ein boddau ein bod ni’n cynnal cyfres o weithgareddau gyda’r nod o ddod â’r gymuned ynghyd a dathlu 800 mlynedd o hanes, garddwriaeth a bywyd gwyllt ym Mharc yr Esgob. Rydyn ni’n gobeithio y bydd pobl leol yn ymuno â ni ac yn ein helpu i wneud y parc sydd wedi’i adfer yn lle i bawb ei fwynhau ac i’w drysori ar gyfer y dyfodol. ”
Adferiad y Parc
Mae’r gweithgareddau sy’n digwydd yn y Parc yn rhan o’r rhaglen ehangach o adfer a gwella Parc yr Esgob a reolir gan Ymddiriedolaeth Parc yr Esgob. Ailgynlluniwyd y Parc a’r gerddi diwethaf yn yr 1840au a’r cynllun yw i adfer y parc a’r gerddi i fel yr oedd yn y cyfnod hwnnw.
Mae’r prosiect yn cynnwys adfer bragdy a golchdy’r Esgob i’w defnyddio fel caffi a chanolfan ddysgu a dehongli, creu Gardd Jenkinson, fydd yn croesawu ymwelwyr i’r Amgueddfa a’r Parc, datblygu Gardd Goetir newydd gyda ffawydden a gwympwyd yn ei chanol a gwell mynediad cyhoeddus i’r Waun Fawr gyfagos. Dyluniwyd y gerddi gan y Prif Arddwr Piers Lunt, gyda TACP UK Ltd. Mae llawer iawn o waith cadw ac adfer wedi digwydd yn y Parc ei hun, gan gynnwys clirio planhigion goresgynnol a choed heintiedig, a gosod llwybrau newydd a meinciau deniadol. Mae’r Ymddiriedolaeth yn dibynnu ar Piers a thîm o wirfoddolwyr i gyflawni’r holl waith garddio – ac mae angen mwy o help arnom – i wirfoddoli gyda’r Ymddiriedolaeth, cysylltwch ag: enquiries@tywigateway.org.uk
Mae’r Ymddiriedolaeth yn cyflawni Prosiect Drws i’r Dyffryn Tywi ym Mharc Yr Esgob, Abergwili, sef prosiect ‘Parks for People’ gwerth £2.4m, a ariannir gan grant o £1.2m gan y Chronfa Treftadaeth y Loteri Genedlaethol, gyda Cyngor Sir Gâr, Lywodraeth Cymru – Cynllun Galluogi Adnoddau Naturiol a Llesiant yng Nghymru a mae’r Cronfa Amaethyddol Eewrop ar gyfer Datblygu Gwledig: Ewrop yn Buddsoddi mewn Ardaloedd Gwledig, Cynllun Cymunedau y Dreth Gwarediadau Tirlenwi, AllChurches Trust, Cronfa Gymunedol Fferm Wynt Coedwig Gorllewin Brechfa, ‘Targeted Finance Fund‘ Cyngor Sir Gâr a Cronfa Eglwysi Cymru.
Cafodd yr Ymddiriedolaeth ei sefydlu yn 2016 i “hybu er budd y cyhoedd ym Mharc Yr Esgob a’i safle celfyddydol yn Abergwili y gadwraeth, amddiffyniad, gwelliannau a dealltwriaeth o’r amgylchedd naturiol ac adeiledig.”
Mae’r Ymddiriedolaeth yn cyflawni Prosiect Drws i’r Dyffryn Tywi ym Mharc Yr Esgob, Abergwili, sef prosiect ‘Parks for People’ gwerth £2.4m, a ariannir gan grant o £1.2m gan y Chronfa Treftadaeth y Loteri Genedlaethol.
Elusen fechan yw’r Ymddiriedolaeth gyda’r hyn sy’n cyfateb i dri aelod o staff llawn amser, sy’n dibynnu ar ymroddiad gwirfoddolwyr a chefnogwyr i barhau â’n gwaith.
Neu dilynwch ni ar Facebook – Trydar – Instagram – YouTube @ParcyrEsgob
Gwybodaeth bellach
Am wybodaeth bellach, lluniau a chyfweliadau, cysylltwch â Louise Austin (Rheolydd Ymddiriedolaeth Parc yr Esgob) ar 07399 265237 neu e-bost: louiseaustin@tywigateway.org.uk
Cefnogwch ni drwy danysgrifio i’n Cylchlythyr! Mae’n llawn newyddion am y Parc a’r Ymddiriedolaeth, gyda gwybodaeth am ddigwyddiadau a gweithgareddau a sut y gallwch gefnogi ein gwaith a helpu cynnal a chadw’r Parc i’r dyfodol.
Mae’r Parc yn lle bendigedig i chwarae a fforio, ond mae ynddo lwybrau cul ac anwastad, peryglon baglu megis gwreiddiau coed a mannau serth yn ogystal â phwll eitha mawr tu ôl i ffens. Mae’r ha-ha (ffos hir a dwfn) yn rhedeg ar hyd ymyl y Parc i’w wahanu oddi wrth y Waun Fawr; nid yw wedi ei ffensio a mae dŵr llonydd ynddo. Gofalwch felly fod eich plant dan oruchwyliaeth drwy gydol eu hymweliad a’r Parc.
Mae’n siwr eich bod hefyd wedi sylwi ar yr holl blannu newydd yn y Parc. Er mwyn gwarchod fflora llawr, a sicrhau y gall planhigion newydd a bywyd gwyllt ffynnu yma, mae’n bwysig fod ymwelyr a phlant yn cadw at y llwybrau a gochel rhag pigo neu ddifrodi planhigion byw.
Rydym wrth ein bodd i gyhoeddi rhai o’n digwyddiadau eraill eleni – gobeithio fod rhywbeth at ddant pawb, ond os oes gennych unrhyw syniadau, sylwadau neu adborth, cofiwch roi gwybod. Cyhoeddir y digwyddiadau yma ar ein gwefan a’r cyfryngau cymdeithasol – felly cofiwch hoffi a rhannu i ledaenu’r newyddion!
Mae’n hanfodol archebu’r digwyddiadau hyn o flaen llaw i sicrhau y gallwn Ddiogelu ac Olrhain Covid ac i’n helpu i gynllunio ymlaen. Bydd tudalen Eventbrite ar gyfer pob digwyddiad, felly cofiwch ddod nôl i’r dudalen hon yn rheolaidd i weld y dolennau bwcio ddiweddaraf.
Byddwn yn ychwanegu rhagor o weithgareddau a digwyddiadau dros y misoedd nesaf, gan gynnwys teithiau tywys misol o amgylch y Parc a gweithgareddau gwyliau i deuluoedd.
Am y tro cyntaf erioed, rydym wedi gwasgu afalau treftadaeth o ardd furiog yr Esgob ei hun i greu sudd afal blasus. Ar gael tra bo cyflenwad am 20 o Mai, 4-6y.h. – y cyntaf i’r felin gaiff falu! Arian parod yn unig ar hyn o bryd.
Am y Sudd
Mae gennym 3 math o sudd ar werth – sudd afal amrywogaeth sengl o wahanol goed ym mherllan Hen Balas yr Esgob, Abergwili.
Bramley – asidedd dwfn a chyfoethog
Blenheim Orange – blas “cneuog” nodweddiadol
Newton Wonder – asidedd siarp ond fymryn yn fwy melys na Bramley
Mae’r afalau oll yn amrywiaethau 19eg ganrif a dyfwyd yn naturiol ar goed afalau a blanwyd ar gyfer Esgobion Ty Ddewi yng ngardd furiog yr Esgob. Mae ein Pen Garddwr, Piers Lunt, yn gweithio gyda gwirfoddolwyr lleol i wneud yr ardd yn gynhyrchiol unwaith eto.
Cost
Cofiwch roi gwybod faint o boteli yr hoffech pan rydych yn archebu arlein.
Un botel – £3.60
3 potel – £10
6 potel – £20
Cyfnodau penodol rhwng 4 a 6 y.h.
Rydym yn gweithredu system archebu, felly cofiwch ddewis eich cyfnod hanner awr rhwng 4 a 6 y.h. Os oes ciw, cofiwch gadw 2 fetr rhyngddoch chi a phobl o’ch blaen neu tu ôl i chi.
Rydym wrth ein boddau i gael ymddangos yn Gardens Illustrated y mis yma! Mae ein prosiect i adfywio Parc Yr Esgob a’r Gerddi, Abergwili, gan gynnwys ein dwy ardd newydd bendigedig, caffi ac ardal dysgu newydd i gyd dan waith – ac y mae wedi cael sylw ar dudalen 103 o’r ‘Vogue’ o gylchgronau garddio’r Ebrill yma!
Y gerddi eu dylunio gan ein Prif Arddwr, Piers Lunt, gyda TACP UK Ltd, ac y mae’r tirlunio yn cael ei wneud gan ‘Afan Group’. Rydym mor ddiolchgar iddynt ac i bawb sydd yn gwirfoddoli yn y parc a’r gerddi er mwyn ei gadw mor hyfryd.
Mae’n contractwyr TAD ar y safle nawr ac wedi dechrau ar y gwaith o adfer adeiladau allanol Palas yr Esgob sy’n dyddio o’r 1830au. Byddant yn creu caffi, toiledau a gofod dysgu, lle’r unwaith y safai golchdy, llaethdy a bragdy, lle gweithiai gweision aelwydydd yr Esgobion. Mae’r gwaith adeiladu ar amserlen dynn, er mwyn cael ei gwblhau erbyn Hydref 2021.
Pan ddaw i ben, bydd y ganolfan ddysgu yn galluogi ymwelwyr o bob oed i fwynhau, dysgu, cymdeithasu ac i ymgysylltu â hanes, diwylliant, garddwriaeth a bywyd gwyllt y llecyn hynod hwn – ased gwirioneddol gymunedol gyda llesiant wrth ei wraidd.
“Mewn fel llew ac allan fel oen” medden nhw am fis Mawrth; gwir iawn am yr hanner cyntaf a gobeithio felly am yr ail hanner! Cafwyd cyfnodau o dywydd gwyllt dros yr wythnosau diwethaf, ond er gwaetha holl ymdrechion gwyntoedd cryfion, llifogydd a rhew i drechu, mae’r gwanwyn wedi egino ym Mharc yr Esgob, gan gefnu ar aeaf ddigon caled – am y tro, beth bynnag.
Mae’r blodau gwyllt a ddechreuodd ymddangos ddiwedd Ionawr yn manteisio nawr ar y dyddiau hwy, gan ymestyn eu pennau yn y gobaith o ddarganfod peillwyr cynnar sy’n fodlon herio’r tymheredd isel. Edrychwch am lygaid Ebrill, sy’n agor pan fo’r awyr yn llachar ac yn cau pan ddaw glaw, a’r briallu sy’n poeni dim am dywydd garw, gan wynebu’n siriol popeth sydd gan yr hinsawdd ei gynnig. Roedd yr eirlysiau ychydig yn hwyrach eleni na’r llynedd, ac oherwydd eu natur darfodedig, maen’t bron a diflannu bellach. Os brysiwch, gallwch weld yr olaf ohonynt lawr ar ben yr HaHa ac wrth fôn y bisgwydden hynafol yn y Parc, yn ysgwyd eu pennau bach gwyn ymysg deiliant llwydlas.
Bydd y rhai mwyaf craff yn ein mysg wedi sylwi ar fân newidiadau yn y coed hefyd. Ebrill yw’r mis ble gwelir y tyfiant mwyaf amlwg, gyda blagur yn egino ac agor ym mhobman, ond am nawr, fe welwch nhw’n chwyddo a weithiau’n newid lliw hefyd – datbygiad sydd wastad yn creu ymdeimlad o gynnwrf a disgwyliad ynof fi. Dyma’r saib cyn i’r tymor newydd flodeuo sy’n bywiogi rhywun drwyddo.
Gwelir newidiadau ymysg bywyd gwyllt hefyd. Heb amheuaeth, mae cariad yn yr awyr ymysg yr adar. Mae rhai, megis y durtur dorchog uwchben drws fy swyddfa yn y Porthdy, eisoes yn deori wyau mewn nythoedd newydd, tra bo eraill yn dal i gasglu deunydd ac adeiladu. Gwelais wenyn cynta’r flwyddyn hefyd, yn manteisio ar wres cynyddol yr Ardd Furiog, gan ychwanegu cennin Pedr i’r basgedi paill gorlawn ar eu coesau tra’n yfed yn ddwfn o’r neithdar.
Os ydych yn treulio amser yn y Parc yn rheolaidd, fe fyddwch wedi sylwi ar y datblygiadau sylweddol dros y mis diwethaf. Mae Afan Landscapes yn ôl ar y safle yn cychwyn ar ddatblygu Gardd Jenkinson, enw sy’n talu gwrogaeth i’r Esgob a’r cynllun ffurfiol a greodd yn yr ardal honno yn yr 1830au. Mae’n ail-ddyluniad ni nid yn unig yn dynwared ei ardd gylchog, ond hefyd yn defnyddio llawer o’r planhigion a fyddai ar gael i’w arddwyr ar y pryd. Cafwyd ysbrydoliaeth yn llyfr John Claudius Loudon o 1843, sef Gwyddionadur Planhigion.
Gyda’r llaw, ymddengys fod Loudon wedi bod yn ysbrydoliaeth cyfoes i’r Esgob Jenkinson hefyd, felly rydym yn cau’r cylch mewn mwy nag un ffordd.
Wedi iddynt gwblhau’r gwaith yma, bydd Afan yn symud i ochr ddwyreiniol a deheuol yr amgueddfa, i drawsnewid y llwybr tarmac i arwyneb ‘hoggin’ newydd, gan gysylltu gyda’r darnau a welwyd y llynedd. Fe wn fod hyn yn rhywbeth mae amryw o bobol wedi bod yn disgwyl yn eiddgar amdano – dim ond ychydig o wythnosau i fynd nawr! Fel canlyniad, bydd gennym rwydwaith eang o lwybrau integreiddiedig, wedi eu hadfer a’u gwella – sydd gan mwyaf yn gallu gwrthsefyll llifogydd hefyd. Ond gobeithio ein bod wedi cefnu arnynt am gyfnod!
Plannu gerddi newydd cyfeillgar at fywyd gwyllt ym Mharc Yr Esgob, Abergwili, Sir Gâr
Bydd dwy ardd newydd yn ymddangos ym Mharc yr Esgob, Abergwili fis yma, diolch i grant o £22,900 gan Lywodraeth Cymru a Chronfa Treftadaeth y Loteri Genedlaethol ‘Lleoedd Lleol ar Gyfer Natur’. Mae’r parc yn amgylchynu hen balas Esgobion Tyddewi, sydd nawr yn gartref i Amgueddfa Sir Gaerfyrddin, a mae’r gerddi newydd yn rhan o adferiad a chadwraeth helaethach y safle sy’n cynnwys trawsnewid adeiladau allanol adfeiliedig i greu caffi newydd a chanolfan dysgu a dehongli. Defnyddir planhigion o amrywogaethau hanesyddol i greu arddangosfeydd plannu deniadol i hybu bywyd gwyllt, yn ogystal â darparu cyfleoedd addysgu a gweithgareddau ar gyfer ymwelwyr a phlant. Rydym hefyd yn creu adnoddau addysgiadol a chynlluniau gwersi yn seiliedig ar osod a phlannu’r gerddi, mewn partneriaeth ac ysgolion cynradd Nantgaredig ac Abergwili.
Dywedodd Andrew White, Cyfarwyddwr Cronfa Treftadaeth y Loteri Genedlaethol yng Nghymru:
“Natur yw ein ffurf hynaf o dreftadaeth ac y mae’n bwysicach nag erioed i edrych ar ôl natur ac i helpu pobl ddeall ei bwysigrwydd. Mae natur hefyd yn gallu hybu ein hwyliau; gostwng straen; helpu ni i ymlacio; gwella ein hiechyd corfforol a meddyliol a dylai fod ar gael i bawb.
Mae ariannu natur a thirwedd yn un o flaenoriaethau ariannu strategol allweddol Cronfa Treftadaeth y Loteri Genedlaethol yng Nghymru ac yr ydym yn hapus iawn i weithio mewn partneriaeth gyda Llywodraeth Cymru i roi’r grant ‘Lleoedd Lleol ar Gyfer Natur’ i Ymddiriedolaeth Drws i’r Dyffryn fel y gall pobl yr ardal ddysgu mwy am, ac elwa, o’i threftadaeth naturiol.”
Gardd newydd yr Esgob Jenkinson
Mae’r fynedfa sydd yn croesawu ymwelwyr ar hyn o bryd yn cael ei drawsnewid i ddarparu gardd o ddiddordeb gydol y flwyddyn, ac ysbrydolwyd y dyluniad gan gyfnod yr Esgob John Jenkinson (1825 i 1840). Mewn ffurf cylch, bydd y plannu deniadol yn cynnwys gwyntyllau o goed afalau a gellyg treftadol, ac amrywiaeth o blanhigion a pherlysiau a ddefnyddiwyd mewn meddyginiaeth a choginio yng nghanol yr 19eg ganrif. Cynlluniwyd yr ardd gyda chyfuniad o blanhigion cynhenid ac addurnol a fydd yn darparu neithdar a phaill i bryfed, gan adlewyrchu amcanion cynaladwy’r prosiect a hanes cyfoethog y safle. Bydd yr ardd yn creu cyswllt diriaethol i hanes a threftadaeth y safle, gan ennyn diddordeb ymwelwyr, boed hen neu ifanc.
Ardal Coetir Newydd
Dan a Ossian o’r prosiect Dyffryn Tywi.
Saif yr ardd goedwigol newydd wrth ymyl prif goetir Parc Yr Esgob, ac fe’i hagorwyd gyntaf 5 mlynedd yn ôl pan dorrwyd ffawydden aeddfed lawr a oedd yn ansefydlog oherwydd ffwng. Mae’r boncyff nawr yn creu ardal agored, gysgodol mewn chwaraefa naturiol, gyda golygfa at orlifdir y waun, lle bydd ymwelwyr yn gallu eistedd i fwynhau’r planiadau gyda Dyffryn Tywi fel cefndir, a mwynhau’r buddiannau llesiant o fod mewn coetir. Bydd llwyni addurnol newydd, coed bychain a bylbiau blodau’r gwanwyn ynghyd â chyflwyniad bocsys adar ac ystlumod yn ychwanegu at y fflora a ffawna ac yn elwa bywyd gwyllt y goedlan. Byddwn yn plannu yr ardd goedwigol newydd gyda chymorth dau brentis o brosiect Dyffryn Tywi, Dan ac Ossian.
Dywedodd Louise Austin, Rheolwraig yr Ymddiriedolaeth “Rydym wrth ein bodd o dderbyn y grant yma oddi wrth Lywodraeth Cymru a’r Loteri Genedlaethol, sy’n ein galluogi i greu gardd a choetir newydd ddeniadol newydd, gan ddefnyddio planhigion o amrywogaethau hanesyddol a fydd yn cynnal pryfed peillio a bywyd gwyllt eraill. Rydym yn edrych ymlaen yn fawr i weithio gyda mwy o ysgolion lleol a grwpiau cymunedol er mwyn datblygu ystod eang o weithgareddau a deunyddiau addysgiadol ar gyfer ymwelwyr, plant a’r gymuned leol.”
Ffocws Cymunedol
Mae Ymddiriedolaeth Drws i’r Dyffryn yn awyddus i sicrhau fod y parc yn hygyrch i bawb er eu mwynhad. Bydd y prosiect yn galluogi pobl ifanc i weithio gyda Phrif Arddwr yr Ymddiriedolaeth, Piers Lunt, i ddysgu sut i baratoi, plannu a gofalu am y gerddi, gan gynnwys plannu coed afalau traddodiadol fel Tinyrwydd ac Enlli.
Mae sefydlu’r gerddi newydd yn rhan o raglen helaethach o adnewyddu a chyfoethogi Parc Yr Esgob a reolir gan Ymddiriedolaeth Drws i’r Dyffryn, i warchod ac adfer y parc a’r gerddi yn ôl i gyfnod yr ail-ddyluniad mawr yn yr 1840’au. Mae hyn yn cynnwys gwneud yr ardd gegin furiog ddeniadol yn gynhyrchiol unwaith eto, a gwella mynediad cyhoeddus i’r Waun Fawr gyfagos, a fydd yn cael ei rheoli i elwa cynefin y gorlifdir prin yma. Bydd y prosiect hefyd yn gwarchod Pwll Yr Esgob, ystumllyn sydd yn Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig, ac adnewyddu adeiladau allanol Hen Balas yr Esgob i’w defnyddio fel canolfan addysgu a dehongli, ynghyd â chaffi, a fydd yn agor yn Hydref 2021.
Nodiadau i olygyddion
Ynghylch Ymddiriedolaeth Drws i’r Dyffryn
Cafodd yr Ymddiriedolaeth ei sefydlu yn 2016 i “hybu er budd y cyhoedd ym Mharc Yr Esgob a’i safle celfyddydol yn Abergwili y gadwraeth, amddiffyniad, gwelliannau a dealltwriaeth o’r amgylchedd naturiol ac adeiledig.”
Mae’r Ymddiriedolaeth yn cyflawni Prosiect Drws i’r Dyffryn Tywi ym Mharc Yr Esgob, Abergwili, sef prosiect ‘Parks for People’ gwerth £2.4m, a ariannir gan grant o £1.2m gan y Loteri Genedlaethol.
Elusen fechan yw’r Ymddiriedolaeth gyda’r hyn sy’n cyfateb i dri aelod o staff llawn amser, sy’n dibynnu ar ymroddiad gwirfoddolwyr a chefnogwyr i barhau â’n gwaith.
Neu dilynwch ni ar Facebook – Trydar – Instagram – YouTube @ParcyrEsgob
Ynghylch y Grant
Bwriad cynllun grant Llywodraeth Cymru ‘Lleoedd Lleol ar gyfer Natur’ yw galluogi cymunedau yng Nghymru i adfer a gwella byd natur. Mae Cronfa Treftadaeth y Loteri Genedlaethol yn darparu cyfraniad ariannol i’r cynllun ac y mae’n rheoli’r cynllun ar ran Llywodraeth Cymru.
Ynghylch Cronfa Treftadaeth y Loteri Genedlaethol
Defnyddiwn arian a godir gan chwaraewyr y Loteri Genedlaethol i ysbrydoli, arwain a chefnogi treftadaeth y DU i greu newid cadarnhaol a pharhaol i bobl a chymunedau, yn awr ac yn y dyfodol.
Dilynwch @HeritageFundUK ar Twitter, Facebook ac Instagram a defnyddiwch #CronfaTreftadaethLoteriGenedlaethol
Gwybodaeth bellach
Am wybodaeth bellach, lluniau a chyfweliadau, cysylltwch â Louise Austin (Rheolydd Ymddiriedolaeth Drws i’r Dyffryn) ar 07399 265237 neu e-bost: louiseaustin@tywigateway.org.uk
Bydd y fynedfa sydd yn croesawu ymwelwyr ar hyn o bryd yn cael ei drawsnewid i ddarparu gardd o ddiddordeb gydol y flwyddyn, ac ysbrydolwyd y dyluniad gan gyfnod yr Esgob John Jenkinson (1825 i 1840). Mewn ffurf cylch, bydd y plannu deniadol yn cynnwys gwyntyllau o goed afalau a gellyg treftadol, ac amrywiaeth o blanhigion a pherlysiau a ddefnyddiwyd mewn meddyginiaeth a choginio yng nghanol yr 19eg ganrif. Cynlluniwyd yr ardd gyda chyfuniad o blanhigion cynhenid ac addurnol a fydd yn darparu neithdar a phaill i bryfed, gan adlewyrchu amcanion cynaladwy’r prosiect a hanes cyfoethog y safle.
Saif yr ardd goedwigol newydd wrth ymyl prif goetir Parc Yr Esgob, ac fe’i hagorwyd gyntaf 5 mlynedd yn ôl pan dorrwyd ffawydden aeddfed lawr a oedd yn ansefydlog oherwydd ffwng. Mae’r boncyff nawr yn creu ardal agored, gysgodol mewn chwaraefa naturiol, gyda golygfa at orlifdir y waun, lle bydd ymwelwyr yn gallu eistedd i fwynhau’r planiadau gyda Dyffryn Tywi fel cefndir, a mwynhau’r buddiannau llesiant o fod mewn coetir. Bydd llwyni addurnol newydd, coed bychain a bylbiau blodau’r gwanwyn ynghyd â chyflwyniad bocsys adar ac ystlumod yn ychwanegu at y fflora a ffawna ac yn elwa bywyd gwyllt y goedlan.
Posted: 29/06/2021 by Caroline Welch
Dathlu treftadaeth unigryw Sir Gaerfyrddin haf hwn ym Mharc a Gerddi’r Esgob, Abergwili
Dathlu treftadaeth unigryw Sir Gaerfyrddin haf hwn ym Mharc a Gerddi’r Esgob, Abergwili
Mae bywyd gwyllt amrywiol a hanes cyfoethog Sir Gaerfyrddin yn cael eu harddangos mewn cyfres o ddigwyddiadau yr haf hwn ym Mharc a Gerddi’r Esgob yn Abergwili. Trefnir y digwyddiadau gan Ymddiriedolaeth Parc yr Esgob, elusen fechan sy’n adfer, gwarchod, cynnal a chadw’r parc hanesyddol a’r gerddi 13 hectar, a grëwyd ers 1283 gan Esgobion TyDdewi. Mae’r Parc yn amgylchynu hen balas Esgobion TyDdewi, sydd bellach yn gartref i Amgueddfa Sir Gaerfyrddin, CofGâr. Er bod yr amgueddfa ar gau ar hyn o bryd i’w hadnewyddu mae llawer yn mynd ymlaen yn y parc o’i chwmpas.
Ar Awst 14eg bydd Gweithdy Gwneud Barcud yn canolbwyntio ar grefftau cartref traddodiadol. Bydd llwybrau natur a threftadaeth i blant yn wythnosol wedyn trwy gydol gwyliau’r Haf, i gyd-fynd â nodau’r Ymddiriedolaeth i hyrwyddo cynaliadwyedd a chwarae naturiol, a dod â mwy o deuluoedd i mewn i’r Parc.
Cynllunnir mwy o weithgareddau ar gyfer yr hydref gan gynnwys gwehyddu helyg a gweithdai eplesu a chadw, dathliad o ddiwrnod yr afal, a gweithgareddau Calan Gaeaf a Nadolig. Mae archebu’n hanfodol ar gyfer pob gweithgaredd wedi’i drefnu; i weld y rhaglen yn llawn ewch at: https://parcyresgob.org.uk/visit-us/whats-on/
Adferiad y Parc
Mae’r gweithgareddau sy’n digwydd yn y Parc yn rhan o’r rhaglen ehangach o adfer a gwella Parc yr Esgob a reolir gan Ymddiriedolaeth Parc yr Esgob. Ailgynlluniwyd y Parc a’r gerddi diwethaf yn yr 1840au a’r cynllun yw i adfer y parc a’r gerddi i fel yr oedd yn y cyfnod hwnnw.
Mae’r prosiect yn cynnwys adfer bragdy a golchdy’r Esgob i’w defnyddio fel caffi a chanolfan ddysgu a dehongli, creu Gardd Jenkinson, fydd yn croesawu ymwelwyr i’r Amgueddfa a’r Parc, datblygu Gardd Goetir newydd gyda ffawydden a gwympwyd yn ei chanol a gwell mynediad cyhoeddus i’r Waun Fawr gyfagos. Dyluniwyd y gerddi gan y Prif Arddwr Piers Lunt, gyda TACP UK Ltd. Mae llawer iawn o waith cadw ac adfer wedi digwydd yn y Parc ei hun, gan gynnwys clirio planhigion goresgynnol a choed heintiedig, a gosod llwybrau newydd a meinciau deniadol. Mae’r Ymddiriedolaeth yn dibynnu ar Piers a thîm o wirfoddolwyr i gyflawni’r holl waith garddio – ac mae angen mwy o help arnom – i wirfoddoli gyda’r Ymddiriedolaeth, cysylltwch ag: enquiries@tywigateway.org.uk
Mae’r Ymddiriedolaeth yn cyflawni Prosiect Drws i’r Dyffryn Tywi ym Mharc Yr Esgob, Abergwili, sef prosiect ‘Parks for People’ gwerth £2.4m, a ariannir gan grant o £1.2m gan y Chronfa Treftadaeth y Loteri Genedlaethol, gyda Cyngor Sir Gâr, Lywodraeth Cymru – Cynllun Galluogi Adnoddau Naturiol a Llesiant yng Nghymru a mae’r Cronfa Amaethyddol Eewrop ar gyfer Datblygu Gwledig: Ewrop yn Buddsoddi mewn Ardaloedd Gwledig, Cynllun Cymunedau y Dreth Gwarediadau Tirlenwi, AllChurches Trust, Cronfa Gymunedol Fferm Wynt Coedwig Gorllewin Brechfa, ‘Targeted Finance Fund‘ Cyngor Sir Gâr a Cronfa Eglwysi Cymru.
Am ddelweddau cydraniad uchel ewch i: https://photos.app.goo.gl/JY6mDVjZjDbBGxXN6
Nodiadau i olygyddion
Ynghylch Ymddiriedolaeth Parc yr esgob
Cafodd yr Ymddiriedolaeth ei sefydlu yn 2016 i “hybu er budd y cyhoedd ym Mharc Yr Esgob a’i safle celfyddydol yn Abergwili y gadwraeth, amddiffyniad, gwelliannau a dealltwriaeth o’r amgylchedd naturiol ac adeiledig.”
Mae’r Ymddiriedolaeth yn cyflawni Prosiect Drws i’r Dyffryn Tywi ym Mharc Yr Esgob, Abergwili, sef prosiect ‘Parks for People’ gwerth £2.4m, a ariannir gan grant o £1.2m gan y Chronfa Treftadaeth y Loteri Genedlaethol.
Elusen fechan yw’r Ymddiriedolaeth gyda’r hyn sy’n cyfateb i dri aelod o staff llawn amser, sy’n dibynnu ar ymroddiad gwirfoddolwyr a chefnogwyr i barhau â’n gwaith.
I ddarganfod mwy am ein gwaith, ewch at: https://parcyresgob.org.uk/
I roi rhodd misol i’r Ymddiriedolaeth, ewch at: https://localgiving.org/charity/the-tywi-gateway-trust/
Neu dilynwch ni ar Facebook – Trydar – Instagram – YouTube @ParcyrEsgob
Gwybodaeth bellach
Am wybodaeth bellach, lluniau a chyfweliadau, cysylltwch â Louise Austin (Rheolydd Ymddiriedolaeth Parc yr Esgob) ar 07399 265237 neu e-bost: louiseaustin@tywigateway.org.uk
Posted: 10/06/2021 by Caroline Welch
Tanysgrifiwch i’n rhestr bostio
Cefnogwch ni drwy danysgrifio i’n Cylchlythyr! Mae’n llawn newyddion am y Parc a’r Ymddiriedolaeth, gyda gwybodaeth am ddigwyddiadau a gweithgareddau a sut y gallwch gefnogi ein gwaith a helpu cynnal a chadw’r Parc i’r dyfodol.
Darllenwch ein Cylchlythyr
Cwblhewch y ffurflen yn y blwch glas isod i danysgrifio i restr ddosbarthu ein Newyddlen.
Posted: 27/05/2021 by Caroline Welch
Diogelwch yn y Parc
Gwybodaeth i
Rieni a Gwarcheidwaid
Mae’r Parc yn lle bendigedig i chwarae a fforio, ond mae ynddo lwybrau cul ac anwastad, peryglon baglu megis gwreiddiau coed a mannau serth yn ogystal â phwll eitha mawr tu ôl i ffens. Mae’r ha-ha (ffos hir a dwfn) yn rhedeg ar hyd ymyl y Parc i’w wahanu oddi wrth y Waun Fawr; nid yw wedi ei ffensio a mae dŵr llonydd ynddo. Gofalwch felly fod eich plant dan oruchwyliaeth drwy gydol eu hymweliad a’r Parc.
Mae’n siwr eich bod hefyd wedi sylwi ar yr holl blannu newydd yn y Parc. Er mwyn gwarchod fflora llawr, a sicrhau y gall planhigion newydd a bywyd gwyllt ffynnu yma, mae’n bwysig fod ymwelyr a phlant yn cadw at y llwybrau a gochel rhag pigo neu ddifrodi planhigion byw.
Darganfod beth sydd ymlaen
Posted: 20/05/2021 by Caroline Welch
Digwyddiadur 2021
Mae’n hanfodol archebu’r digwyddiadau hyn o flaen llaw i sicrhau y gallwn Ddiogelu ac Olrhain Covid ac i’n helpu i gynllunio ymlaen. Bydd tudalen Eventbrite ar gyfer pob digwyddiad, felly cofiwch ddod nôl i’r dudalen hon yn rheolaidd i weld y dolennau bwcio ddiweddaraf.
Byddwn yn ychwanegu rhagor o weithgareddau a digwyddiadau dros y misoedd nesaf, gan gynnwys teithiau tywys misol o amgylch y Parc a gweithgareddau gwyliau i deuluoedd.
Gweld a bwcio digwyddiadau
Posted: 27/04/2021 by Caroline Welch
Sudd Afal Parc yr Esgob ar werth!
Am y Sudd
Mae gennym 3 math o sudd ar werth – sudd afal amrywogaeth sengl o wahanol goed ym mherllan Hen Balas yr Esgob, Abergwili.
Bramley – asidedd dwfn a chyfoethog
Blenheim Orange – blas “cneuog” nodweddiadol
Newton Wonder – asidedd siarp ond fymryn yn fwy melys na Bramley
Mae’r afalau oll yn amrywiaethau 19eg ganrif a dyfwyd yn naturiol ar goed afalau a blanwyd ar gyfer Esgobion Ty Ddewi yng ngardd furiog yr Esgob. Mae ein Pen Garddwr, Piers Lunt, yn gweithio gyda gwirfoddolwyr lleol i wneud yr ardd yn gynhyrchiol unwaith eto.
Cost
Cofiwch roi gwybod faint o boteli yr hoffech pan rydych yn archebu arlein.
Un botel – £3.60
3 potel – £10
6 potel – £20
Cyfnodau penodol rhwng 4 a 6 y.h.
Rydym yn gweithredu system archebu, felly cofiwch ddewis eich cyfnod hanner awr rhwng 4 a 6 y.h. Os oes ciw, cofiwch gadw 2 fetr rhyngddoch chi a phobl o’ch blaen neu tu ôl i chi.
ARCHEBWCH EICH LLE NAWR!
Posted: 08/04/2021 by Caroline Welch
Ymddangos yn Gardens Illustrated
Rydym wrth ein boddau i gael ymddangos yn Gardens Illustrated y mis yma! Mae ein prosiect i adfywio Parc Yr Esgob a’r Gerddi, Abergwili, gan gynnwys ein dwy ardd newydd bendigedig, caffi ac ardal dysgu newydd i gyd dan waith – ac y mae wedi cael sylw ar dudalen 103 o’r ‘Vogue’ o gylchgronau garddio’r Ebrill yma!
Y gerddi eu dylunio gan ein Prif Arddwr, Piers Lunt, gyda TACP UK Ltd, ac y mae’r tirlunio yn cael ei wneud gan ‘Afan Group’. Rydym mor ddiolchgar iddynt ac i bawb sydd yn gwirfoddoli yn y parc a’r gerddi er mwyn ei gadw mor hyfryd.
Darllenwch mwy am y gwaith sydd yn cymryd lle yn ein datganiad i’r wasg yma.
Posted: 23/03/2021 by Caroline Welch
Gwaith yn dechrau ar y Caffi a Chanolfan Ddysgu Newydd!
Pan ddaw i ben, bydd y ganolfan ddysgu yn galluogi ymwelwyr o bob oed i fwynhau, dysgu, cymdeithasu ac i ymgysylltu â hanes, diwylliant, garddwriaeth a bywyd gwyllt y llecyn hynod hwn – ased gwirioneddol gymunedol gyda llesiant wrth ei wraidd.
Posted: 18/03/2021 by Caroline Welch
Blog Piers
Mae’r blodau gwyllt a ddechreuodd ymddangos ddiwedd Ionawr yn manteisio nawr ar y dyddiau hwy, gan ymestyn eu pennau yn y gobaith o ddarganfod peillwyr cynnar sy’n fodlon herio’r tymheredd isel. Edrychwch am lygaid Ebrill, sy’n agor pan fo’r awyr yn llachar ac yn cau pan ddaw glaw, a’r briallu sy’n poeni dim am dywydd garw, gan wynebu’n siriol popeth sydd gan yr hinsawdd ei gynnig. Roedd yr eirlysiau ychydig yn hwyrach eleni na’r llynedd, ac oherwydd eu natur darfodedig, maen’t bron a diflannu bellach. Os brysiwch, gallwch weld yr olaf ohonynt lawr ar ben yr HaHa ac wrth fôn y bisgwydden hynafol yn y Parc, yn ysgwyd eu pennau bach gwyn ymysg deiliant llwydlas.
Gwelir newidiadau ymysg bywyd gwyllt hefyd. Heb amheuaeth, mae cariad yn yr awyr ymysg yr adar. Mae rhai, megis y durtur dorchog uwchben drws fy swyddfa yn y Porthdy, eisoes yn deori wyau mewn nythoedd newydd, tra bo eraill yn dal i gasglu deunydd ac adeiladu. Gwelais wenyn cynta’r flwyddyn hefyd, yn manteisio ar wres cynyddol yr Ardd Furiog, gan ychwanegu cennin Pedr i’r basgedi paill gorlawn ar eu coesau tra’n yfed yn ddwfn o’r neithdar.
Gyda’r llaw, ymddengys fod Loudon wedi bod yn ysbrydoliaeth cyfoes i’r Esgob Jenkinson hefyd, felly rydym yn cau’r cylch mewn mwy nag un ffordd.
Wedi iddynt gwblhau’r gwaith yma, bydd Afan yn symud i ochr ddwyreiniol a deheuol yr amgueddfa, i drawsnewid y llwybr tarmac i arwyneb ‘hoggin’ newydd, gan gysylltu gyda’r darnau a welwyd y llynedd. Fe wn fod hyn yn rhywbeth mae amryw o bobol wedi bod yn disgwyl yn eiddgar amdano – dim ond ychydig o wythnosau i fynd nawr! Fel canlyniad, bydd gennym rwydwaith eang o lwybrau integreiddiedig, wedi eu hadfer a’u gwella – sydd gan mwyaf yn gallu gwrthsefyll llifogydd hefyd. Ond gobeithio ein bod wedi cefnu arnynt am gyfnod!
Posted: 09/03/2021 by Caroline Welch
Plannu gerddi newydd cyfeillgar at fywyd gwyllt ym Mharc Yr Esgob, Abergwili, Sir Gâr
DATGANIAD I’R WASG 05-03-21
Plannu gerddi newydd cyfeillgar at fywyd gwyllt ym Mharc Yr Esgob, Abergwili, Sir Gâr
Bydd dwy ardd newydd yn ymddangos ym Mharc yr Esgob, Abergwili fis yma, diolch i grant o £22,900 gan Lywodraeth Cymru a Chronfa Treftadaeth y Loteri Genedlaethol ‘Lleoedd Lleol ar Gyfer Natur’. Mae’r parc yn amgylchynu hen balas Esgobion Tyddewi, sydd nawr yn gartref i Amgueddfa Sir Gaerfyrddin, a mae’r gerddi newydd yn rhan o adferiad a chadwraeth helaethach y safle sy’n cynnwys trawsnewid adeiladau allanol adfeiliedig i greu caffi newydd a chanolfan dysgu a dehongli. Defnyddir planhigion o amrywogaethau hanesyddol i greu arddangosfeydd plannu deniadol i hybu bywyd gwyllt, yn ogystal â darparu cyfleoedd addysgu a gweithgareddau ar gyfer ymwelwyr a phlant. Rydym hefyd yn creu adnoddau addysgiadol a chynlluniau gwersi yn seiliedig ar osod a phlannu’r gerddi, mewn partneriaeth ac ysgolion cynradd Nantgaredig ac Abergwili.
Dywedodd Andrew White, Cyfarwyddwr Cronfa Treftadaeth y Loteri Genedlaethol yng Nghymru:
“Natur yw ein ffurf hynaf o dreftadaeth ac y mae’n bwysicach nag erioed i edrych ar ôl natur ac i helpu pobl ddeall ei bwysigrwydd. Mae natur hefyd yn gallu hybu ein hwyliau; gostwng straen; helpu ni i ymlacio; gwella ein hiechyd corfforol a meddyliol a dylai fod ar gael i bawb.
Mae ariannu natur a thirwedd yn un o flaenoriaethau ariannu strategol allweddol Cronfa Treftadaeth y Loteri Genedlaethol yng Nghymru ac yr ydym yn hapus iawn i weithio mewn partneriaeth gyda Llywodraeth Cymru i roi’r grant ‘Lleoedd Lleol ar Gyfer Natur’ i Ymddiriedolaeth Drws i’r Dyffryn fel y gall pobl yr ardal ddysgu mwy am, ac elwa, o’i threftadaeth naturiol.”
Gardd newydd yr Esgob Jenkinson
Mae’r fynedfa sydd yn croesawu ymwelwyr ar hyn o bryd yn cael ei drawsnewid i ddarparu gardd o ddiddordeb gydol y flwyddyn, ac ysbrydolwyd y dyluniad gan gyfnod yr Esgob John Jenkinson (1825 i 1840). Mewn ffurf cylch, bydd y plannu deniadol yn cynnwys gwyntyllau o goed afalau a gellyg treftadol, ac amrywiaeth o blanhigion a pherlysiau a ddefnyddiwyd mewn meddyginiaeth a choginio yng nghanol yr 19eg ganrif. Cynlluniwyd yr ardd gyda chyfuniad o blanhigion cynhenid ac addurnol a fydd yn darparu neithdar a phaill i bryfed, gan adlewyrchu amcanion cynaladwy’r prosiect a hanes cyfoethog y safle. Bydd yr ardd yn creu cyswllt diriaethol i hanes a threftadaeth y safle, gan ennyn diddordeb ymwelwyr, boed hen neu ifanc.
Ardal Coetir Newydd
Saif yr ardd goedwigol newydd wrth ymyl prif goetir Parc Yr Esgob, ac fe’i hagorwyd gyntaf 5 mlynedd yn ôl pan dorrwyd ffawydden aeddfed lawr a oedd yn ansefydlog oherwydd ffwng. Mae’r boncyff nawr yn creu ardal agored, gysgodol mewn chwaraefa naturiol, gyda golygfa at orlifdir y waun, lle bydd ymwelwyr yn gallu eistedd i fwynhau’r planiadau gyda Dyffryn Tywi fel cefndir, a mwynhau’r buddiannau llesiant o fod mewn coetir. Bydd llwyni addurnol newydd, coed bychain a bylbiau blodau’r gwanwyn ynghyd â chyflwyniad bocsys adar ac ystlumod yn ychwanegu at y fflora a ffawna ac yn elwa bywyd gwyllt y goedlan. Byddwn yn plannu yr ardd goedwigol newydd gyda chymorth dau brentis o brosiect Dyffryn Tywi, Dan ac Ossian.
Dywedodd Louise Austin, Rheolwraig yr Ymddiriedolaeth “Rydym wrth ein bodd o dderbyn y grant yma oddi wrth Lywodraeth Cymru a’r Loteri Genedlaethol, sy’n ein galluogi i greu gardd a choetir newydd ddeniadol newydd, gan ddefnyddio planhigion o amrywogaethau hanesyddol a fydd yn cynnal pryfed peillio a bywyd gwyllt eraill. Rydym yn edrych ymlaen yn fawr i weithio gyda mwy o ysgolion lleol a grwpiau cymunedol er mwyn datblygu ystod eang o weithgareddau a deunyddiau addysgiadol ar gyfer ymwelwyr, plant a’r gymuned leol.”
Ffocws Cymunedol
Mae Ymddiriedolaeth Drws i’r Dyffryn yn awyddus i sicrhau fod y parc yn hygyrch i bawb er eu mwynhad. Bydd y prosiect yn galluogi pobl ifanc i weithio gyda Phrif Arddwr yr Ymddiriedolaeth, Piers Lunt, i ddysgu sut i baratoi, plannu a gofalu am y gerddi, gan gynnwys plannu coed afalau traddodiadol fel Tinyrwydd ac Enlli.
Mae sefydlu’r gerddi newydd yn rhan o raglen helaethach o adnewyddu a chyfoethogi Parc Yr Esgob a reolir gan Ymddiriedolaeth Drws i’r Dyffryn, i warchod ac adfer y parc a’r gerddi yn ôl i gyfnod yr ail-ddyluniad mawr yn yr 1840’au. Mae hyn yn cynnwys gwneud yr ardd gegin furiog ddeniadol yn gynhyrchiol unwaith eto, a gwella mynediad cyhoeddus i’r Waun Fawr gyfagos, a fydd yn cael ei rheoli i elwa cynefin y gorlifdir prin yma. Bydd y prosiect hefyd yn gwarchod Pwll Yr Esgob, ystumllyn sydd yn Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig, ac adnewyddu adeiladau allanol Hen Balas yr Esgob i’w defnyddio fel canolfan addysgu a dehongli, ynghyd â chaffi, a fydd yn agor yn Hydref 2021.
Nodiadau i olygyddion
Ynghylch Ymddiriedolaeth Drws i’r Dyffryn
Cafodd yr Ymddiriedolaeth ei sefydlu yn 2016 i “hybu er budd y cyhoedd ym Mharc Yr Esgob a’i safle celfyddydol yn Abergwili y gadwraeth, amddiffyniad, gwelliannau a dealltwriaeth o’r amgylchedd naturiol ac adeiledig.”
Mae’r Ymddiriedolaeth yn cyflawni Prosiect Drws i’r Dyffryn Tywi ym Mharc Yr Esgob, Abergwili, sef prosiect ‘Parks for People’ gwerth £2.4m, a ariannir gan grant o £1.2m gan y Loteri Genedlaethol.
Elusen fechan yw’r Ymddiriedolaeth gyda’r hyn sy’n cyfateb i dri aelod o staff llawn amser, sy’n dibynnu ar ymroddiad gwirfoddolwyr a chefnogwyr i barhau â’n gwaith.
I roi rhodd misol i’r Ymddiriedolaeth, ewch at: https://localgiving.org/charity/the-tywi-gateway-trust/
I ddarganfod mwy am ein gwaith, ewch at: https://parcyresgob.org.uk/
Neu dilynwch ni ar Facebook – Trydar – Instagram – YouTube @ParcyrEsgob
Ynghylch y Grant
Bwriad cynllun grant Llywodraeth Cymru ‘Lleoedd Lleol ar gyfer Natur’ yw galluogi cymunedau yng Nghymru i adfer a gwella byd natur. Mae Cronfa Treftadaeth y Loteri Genedlaethol yn darparu cyfraniad ariannol i’r cynllun ac y mae’n rheoli’r cynllun ar ran Llywodraeth Cymru.
Ynghylch Cronfa Treftadaeth y Loteri Genedlaethol
Defnyddiwn arian a godir gan chwaraewyr y Loteri Genedlaethol i ysbrydoli, arwain a chefnogi treftadaeth y DU i greu newid cadarnhaol a pharhaol i bobl a chymunedau, yn awr ac yn y dyfodol.
www.heritagefund.org.uk.
Dilynwch @HeritageFundUK ar Twitter, Facebook ac Instagram a defnyddiwch #CronfaTreftadaethLoteriGenedlaethol
Gwybodaeth bellach
Am wybodaeth bellach, lluniau a chyfweliadau, cysylltwch â Louise Austin (Rheolydd Ymddiriedolaeth Drws i’r Dyffryn) ar 07399 265237 neu e-bost: louiseaustin@tywigateway.org.uk
Posted: 04/03/2021 by Caroline Welch
Trawsnewid Gardd yr Esgob Jenkinson
Saif yr ardd goedwigol newydd wrth ymyl prif goetir Parc Yr Esgob, ac fe’i hagorwyd gyntaf 5 mlynedd yn ôl pan dorrwyd ffawydden aeddfed lawr a oedd yn ansefydlog oherwydd ffwng. Mae’r boncyff nawr yn creu ardal agored, gysgodol mewn chwaraefa naturiol, gyda golygfa at orlifdir y waun, lle bydd ymwelwyr yn gallu eistedd i fwynhau’r planiadau gyda Dyffryn Tywi fel cefndir, a mwynhau’r buddiannau llesiant o fod mewn coetir. Bydd llwyni addurnol newydd, coed bychain a bylbiau blodau’r gwanwyn ynghyd â chyflwyniad bocsys adar ac ystlumod yn ychwanegu at y fflora a ffawna ac yn elwa bywyd gwyllt y goedlan.
Darllen newyddion arall