Oes gennych bys per penigamp? Ydych yn medru pobi sbwng syfrdanol? Ydy’ch gwau chi’n odidog? Wel, dewch a nhw i’n Sioe Arddwriaethol ni ar y 4ydd o Fedi 2021 ym Mharc Yr Esgob, Abergwili. Mae’r atodlen ar gael yn lleol nawr, ac ar ein gwefan yn fuan! Dosbarthiadau Arddwriaethol, Adran Cartref, Gwaith Llaw ac Adran Iau.
Cliciwch yma am Amserlen y Sioe (pdf)
Cliciwch yma i lawrlwytho Ffurflen Gais (pdf)
SIOE ARDDWRIAETHOL PARC YR ESGOB
BISHOP’S PARK HORTICULTURAL SHOW
I’w gynnal ym Mharc Yr Esgob, Abergwili, ar ddydd Sadwrn 4ydd o
Fedi 2021 Beirniadu i ddechrau am 12.30pm—Sioe i agor am 2.00yp
To be held at the Bishop’s Park, Abergwili on Saturday 4th of
September 2021. Judging to commence at 12.30pm—Show to open at 2.00pm
Beirniaid/Judges:
Adran Garddwriaeth/Horticultural Section: Mr Blue Barns-Thomas,
GFGC/NBGW TBC
Adran Cartref/Domestic Section: Mrs Non Knott, Bancycapel.
Gwaith Llaw/Handicraft Section: Rachel Vater, Oriel Myrddin
Adran Blant/Junior Section: Miss Helen Lewis, Felinwen.
Beirniaid/Judges:
Adran Garddwriaeth/Horticultural Section: Mr Blue Barns-Thomas,
GFGC/NBGW
Adran Cartref/Domestic Section: Mrs Non Knott, Bancycapel.
Gwaith Llaw/Handicraft Section: TBC Oriel Myrddin
Adran Blant/Junior Section: Miss Helen Lewis, Felinwen.
Gwybodaeth/ Information:
Ceisiadau i’w cymryd ar y diwrnod—Pob cais i gofrestru gyda’r ysgrifennydd ac wedi ei osod yn ei le erbyn 12.00yp ar ddiwrnod y sioe.
Tâl Cystadlu: Dosbarthiadau Garddwriaeth, Cartref a Chrefft: 30c/cais. Adran Iau: Am ddim.
Entry fee: Horticultural, Domestic & Craft Classes: 30p/entry. Junior section: Free. All entries to be taken on the day—All entries to be registered with the secretary and in place by 12pm on show day.
Bydd angen bod pob cais wedi ei dyfu/creu adref gan yr arddangoswr—All entries to homegrown/home-made by the exhibitor. Mae penderfyniad y beirniad yn derfynol—Judge’s decision is final.
Manylion cyswllt trefydd y sioe/Show organiser’s contact details:
Ebost/email: FfionaJones@tywigateway.org.uk
Rhif ffôn Phone number: 07395082719
Cyswllt cyffredinol/General enquires: info@tywigateway.org.uk
Dosbarthiadau/Classes
Garddwriaeth/Horticulture
Llysiau/Vegetables
Dosbarth/Class1: Runner Beans (4)
Dosbarth/Class 2: Wynwns / Onions (3)
Dosbarth/Class 3: Tomatoes (4) *Rhaid i’r flodamlenni fod wedi eu
cysylltu/ calyces must be attached
Dosbarth/Class 4: Cennin wedi eu gwynnu / Blanched Leeks (3)
Dosbarth/Class 5: Casgliad o 6 llysieuyn (1 o bob un) / Collection of 6 vegetables (1 of each)
Dosbarth/Class 6: Tatws – unrhyw amrywiaeth (3) / Potatoes – any variety (3)
Blodau/Flowers:
Dosbarth/Class 7: Dahlias (3)
Dosbarth/Class 8: Pys Pêr / Sweet Peas (12 stems of mixed colours)
Dosbarth/Class 9: Planhigyn mewn Pot yn ei flodau / Pot Plant in
Bloom
Dosbarth/Class 10: Casgliad o flodau mewn fâs / Collection of
flowers in a vase
Adran Cartref:/Domestic Section:
Caif marciau eu rhoi am cyflwyniad. Dylai itemau cael eu gorchuddio gyda haenau glynni a gyda rhif y cystadleuwr ar y plât. Rhaid i’r eitemau cael eu arddangos ar blât flat, gwyn plaen—dim standiau cacennau. / Marks will be given for presentation. All items to be covered with cling film and with the competitor’s number on the plate. All items must be displayed on a plain, flat, white plate – no cake stands.
Class 11: Sbwng Fictoria—Victoria Sponge
Class 12: 4 Sconen (unrhwy flas) – 4 Scones (any flavour)
Class 13: 4 Rôl Selsig—4 Sausage Rolls
Class 14: Cacen Ffrwyth—Fruit Cake
Class 15: Cacen ‘Drizzle’ Lemwn—Lemon Drizzle Cake
Class 16: Jar o’ch Hoff Jam—Jar of Favourite Jam
Class 17 Jar o’ch Hoff Sytni—Jar of Favourite Chutney
Gwaith Llaw/Handicraft Section:
Dosbarth/Class 18: Unrhyw eitem wedi ei wau neu wedi ei grosio/ Any knitted or croched item
Dosbarth/Class 19: Unrhwy eitem wedi ei wneud o bren/ Any item
made of wood
Dosbarth/Class 20: Darn o gelf yn portreadu ‘Dôl/Dolydd’ / A piece of art depicting ‘ A Meadow/Meadows’
Dosbarth/Class 21: Ffotograffiaeth- Dyffryn Tywi/Photography – The Tywi Valley
Adran Iau—Junior Section
3 grŵp oed—Cyn oed ysgol, Cynradd (i fyny at ac yn cynnwys 11 mlwydd oed), Uwchradd (i fyny at ac yn cynnwys 18 mlwydd oed)
3 age groups – Pre-school, Primary (up to & inc. 11 yrs old),
Secondary (up to & including 18 yrs old).
Adran Goginio— ‘Bake-Off ’
Dosbarth/Class 22: 4 bisged ‘digestive’ wedi eu haddurno (plant cyn oed ysgol)/ 4 decorated digestive biscuits (pre-school), 4 decorated fairy cakes
(school-age)
Dosbarth/Class 25 Cacenn wedi ei wneud gan ddefnyddio llysiau/A cake made using vegetables.
Adran Gelf Iau/Junior Art Section
Dosbarth/Class 26: Carreg neu charreg gron wedi ei phaentio/A painted stone or pebble.
Dosbarth/Class 27: Anifail wedi ei wneud allan o lysiau a/neu ffrwyth / An animal made from vegetables and/or fruit.
Adran Garddwriaeth Iau/Junior Horticultural Section
Dosbarth/Class 28: Unrhyw bâr o lysiau wedi ei dyfu adref /Any pair of vegetables grown at home.
Dosbarth/Class 29: Blodau wedi eu tyfu adref, wedi eu harddangos
mewn pot jam / Home grown flowers displayed in a jam jar.
Dymunai staff ac ymddiriedolwyr Parc Yr Esgob a’r Gerddi, Abergwili ddiolch i bawb sydd yng nghlwm a threfnu a rhedeg y digwyddiad yma ac edrychwn ymlaen i’ch croesawu i’r safle ar ddiwyrnod y sioe.
The staff and trustees at the Bishop’s Park & Gardens, Abergwili wish to thank everyone who is involved with the organisation and running of this event and we look forward to welcoming you all to the site on show day.
Posted: 15/02/2022 by Caroline Welch
Gwylio Bywyd Gwyllt – Chwefror 2022
Diwrnod llwyd arall i’n sesiwn Chwefror – ond braf oedd cael cymaint o naturiaethwyr arbenigol yma yn y Parc heddiw! Yn ymuno â ni roedd Huw, sy’n lleol, yn wirfoddolwr garddio ac yn frwd dros fywyd gwyllt, Ruth a Malcolm, gyda chefndir ecolegol, Max (ein harbenigwr adareg o’r mis diwethaf), a Suzie (gwirfoddolwr garddio a bywyd gwyllt brwd).
Wrth gwrdd â Max yn y maes parcio gwnaeth adnabod cân y fronfraith a’r fwyalchen ar unwaith – cadwch eich llygaid a’ch clustiau ar agor am fywyd gwyllt bob amser!
Yng ngardd Jenkinson gwelsom lawer o’r cannoedd o fylbiau a blannwyd gan wirfoddolwyr garddio yn dod i fyny drwy’r ddaear noeth – crocws oren a phorffor, tiwlipau yn y borderi; cennin pedr yn y glaswellt o gwmpas y borderi crwn; dail briallu leim yn aros i flodeuo yng nghorneli’r safle. Adroddodd Huw fod gïach fach / jac wedi ei gweld ger y pwll yr wythnos diwethaf – a welsoch neu a glywsoch chi hon? Rhowch wybod i ni!
Ar y ffordd i’r Ardd Goetir gwelsom domenni twrch daear a gwiwer lwyd, briallu yn blodeuo a chennin pedr yn blaguro; llin llyffant yn ymestyn dros y ddaear.
Briallu – thrum neu bin?
I’r rhai nad ydynt yn arbenigwyr yn ein plith, cyflwynwyd nodwedd hynod ddiddorol ac anarferol o’r briallu brodorol! Oeddech chi’n gwybod bod ganddo ddau fath o flodyn bron yn union yr un fath – un gyda ‘thrum’ neu ‘llygaid-thrum’ (clwstwr o gyrn melyn) a’r llall gyda ‘pin’ neu ‘llygaid-pin’ (disg werdd)? Mae’r blodau wedi’u cyfansoddi’n berffaith i alluogi pryfed fel y glöyn byw brwmstan i’w peillio – darllenwch fwy am y mathau anarferol hyn o flodau yma (yn Saesneg).
Wrth gyrraedd Pwll yr Esgob clywsom alwad iâr ddŵr, ond ni welsom unrhyw adar ar y pwll heddiw. Gwelsom gwte ŵyn bach ar yr helyg a’r cyll ac adnabod polytrichum (cap neu fwsogl gwalltog) ar fonyn mawr, yn tyfu i fyny drwy’r briallu.
‘Eirlysiau diflas’
Heddiw dysgon ni hefyd am yr eirlysiau ‘grumpy’ gan Suzie! Ffenomenon anhysbys braidd pan fydd ambell eirlys i’w weld gyda’i ben i lawr gyda’r ddau ddot gwyrdd ar gyfer y llygaid uwchben. Bydd plant bach wrth eu bodd yn chwilio am y gemau blodeuol gaeafol hyn.
Gwelsom lygaid Ebrill yn eu blodau ar gyrion lawnt y prif barc, lle’r llynedd roeddem wrth ein bodd â llu o flodau gwyllt mewn ardaloedd a adawyd yn fwriadol heb eu torri fel rhan o’n trefn newydd, yn rheoli’r Parc ar gyfer bywyd gwyllt (a harddwch!).
Gwelwyd pâr o siglennod brith ar ymyl yr ha-ha – ac yna hedfanodd crëyr glas dros y Waun Fawr. Dysgon ni am ‘Mares Nest’ gan Ruth – y dryswch o ganghennau o gwmpas boncyff aeddfed (ai palalwyfen ydyw?) ar y llwybr gwaelod, sy’n wynebu’r ddôl, a dwedodd Huw ei fod wedi gweld gwalch glas yma rai misoedd yn ôl. Aeth mwyalchen ar draws y llwybr i chwilio am fwyd ac wrth fynedfa’r Amgueddfa, pan aethom i nôl allweddi’r ardd furiog, gwelsom fronfraith fawr a dwy golomen.
Cacennau wedi eu Llosgi!
Y tu allan i’r ardd furiog mae pentwr o foncyffion di-nod yr olwg, – ond edrychwch yn ofalus ac fe welwch beth a elwir yn ’King Alfred’s Cakes’ ! Gan edrych fel byns bach, crwn wedi’u llosgi, mae’r ffwngau diddorol hyn yn tyfu ar bren ynn yn unig ac fe’i defnyddiwyd i gynnau tân a fflachlampau yn y gorffennol. Gyda hyn sbonciodd wiwer ar hyd wal yr ardd furiog o’r 18fed ganrif.
Yn yr ardd furiog
Y tu mewn i’r ardd furiog gwelsom sawl titw mawr a llinos eurben, robin goch, , pibydd y waun (ein cyntaf hyd yma ar y daith hon) a mefus gwyllt yn eu blodau. Yn gyffrous, gwelwyd dwy linos werdd, gwryw a benyw, yn yr hen goed afalau – cynnydd o’r un sengl a welsom fis diwethaf. Mae’r adar hyn ar y ‘rhestr goch’ o’r rhywogaethau sydd mewn perygl – felly mae’n wych gwybod eu bod wedi gwneud yr ardd furiog yn gartref iddynt! (Darllenwch fwy yn erthygl mis diwethaf am eu cyflwr a sut y gallwch chi eu helpu).
Hedfanodd bwncath ar draws y fynwent drws nesaf, a thra fuom yn sgwrsio ar ddiwedd y sesiwn cawsom y fraint o weld murmur o ddrudwy dros y cae – un bach ond wedi ei ffurfio’n berffaith – digon agos i weld eu cyrff disglair yn codi’n llu yn erbyn golygfa o ddyffryn Tywi yn y cefndir.
Am ffordd wych o dreulio cwpwl o oriau ar ddiwrnod llwydaidd – dysgu llawer wrth bobl eraill. Mae’r Parc yn llawn bywyd pan edrychwch – a gwrandewch – yn fanwl!
Ymunwch â ni!
Wedi’ch ysbrydoli i ymuno â ni’n gwylio bywyd gwyllt y tro nesaf, neu eisiau helpu i fonitro ein bywyd gwyllt? Cysylltwch trwy e-bost: enquiries@tywigateway.org.uk neu llenwch y ffurflen gyswllt.
Posted: 15/02/2022 by Caroline Welch
(English) Wildlife Watch – Jan 2022
25th January 2-3.30pm – With Caroline, Suzie, Max and Penny
Well its always a huge bonus when an ornithological expert turns up to your monthly wildlife watch! Local residents Max and Penny saw the publicity for January’s walk on Facebook and decided to come along – and how glad we were that they did! We spotted (and heard) more birds on our January watch than we ever have before – thank you Max and Penny!
It was a grey cloudy day but as we walked around the Park we heard dunnock, blackbird, and saw celandine, wild strawberries, cheering green primrose leaves and the spiked lords & ladies coming up through the leaf litter.
Near the pond we heard / saw 2 moorhen, jay, pigeon and mute swan, mistle thrushes, long tailed tits, great tits and blue tits. We noticed the pale yellow catkins, like tiny lambs tails – important early pollen for bees – on the hazel around the pond.
More primroses along the ha-ha path and turkey tail fungi on a log pile there. In the walled garden we heard song thrushes and a chaffinch, a very exciting turn up –a greenfinch in the apple trees! You can ID a greenfinch by its distinctive green colours and its repeated ‘cheese’ call – find out more.
The greenfinch population has been decimated in recent years due to ‘trichomonosis’, a disease that prevents the birds from feeding properly – and they are now on the ‘red list’ of UK endangered birds. Intensive farming has also diminished its food supply. To help stop the decline of the greenfinch population – make sure you clean your birdfeeder regularly – find out more.
What will you see in the Park today?
Posted: 27/01/2022 by Caroline Welch
Ysbrydoliaeth Barddoniaeth: Aros i’r Ardd
Yma ym Mharc yr Esgob rydyn ni’n hynod ffodus fod gyda ni wirfoddolwyr arbennig iawn.
Roedd y cyfnod clo’r llynedd yn amser heriol iawn i gymaint ohonom, ac roedden ni’n hynod o drist o orfod cau’r Parc i’n tîm cyson o wirfoddolwyr ymroddedig.
Doedden ni ddim ar ein pennau ein hunain, a chafodd un o’n gwirfoddolwyr garddio ei ysbrydoli gymaint adeg y clo, nes iddo ddechrau ysgrifennu. Rydyn ni wrth ein boddau â’r gerdd hon sy’n cwmpasu cymaint o’r hyn a gollwyd gennym yn ystod y cyfnod anodd hwn – o ffrindiau, i waith, i’r llefydd sy’n rhan o’n bywydau bob dydd … Diolch, Neil.
Waiting for the Garden
I’m bored of my back garden
A small and boring square
I’ve strimmed and trimmed and tended
The soil’s now flat and bare
No weed will dare to spoil it
I’ll kill the bugger straight
The spuds are up, the beans are in
I sit around and wait.
I’m waiting for the garden
That’s big and old and tough
Wrestling back the brambles
Gardening hard and rough.
I’m waiting for the garden
The wall that blocks out hell
The other side is tranquil
A space that makes you well.
I’m waiting for the garden
The space we hold so dear
The sound of apples hitting ground
The only noise you’ll hear.
I’m waiting for the garden
Space for all to dream
A space where all are equal
Wild, not farmed, deep green.
I’m waiting for the banter
And Dilys’ ‘valley tales’
Teaching Tad to swear in Welsh
It’s different see in Wales.
I’ve not seen new wild flowers
Walked knee deep buttercup
I’ll hammer on the door next week
“Please Piers open up”
Mae Neil Rosser yn gerddor lleol ac yn athro sydd newydd ymddeol.
Wedi’ch ysbrydoli i wirfoddoli gyda ni? Darganfod mwy.
Posted: 11/01/2022 by Caroline Welch
Cyfle Kickstart: Garddwr Cynorthwyol!
Di-waith a rhwng 16-24? Dewch i ymuno gyda’n tîm cefnogol a chyfeillgar! Cyfle arbennig cynllun ‘Kickstart’ ym Mharc Yr Esgob yn gweithio gyda’n prif arddwr, Piers Lunt, 25 awr yr wythnos fel ‘Garddwr Cynorthwyol’.
Dysgwch am arddwriaeth, garddio, rheolaeth coedwig a dolau mewn safle hyfryd, ymysg coed hynafol, gardd furiog a pharcdir hanesyddol. Cytundeb cyflogedig 6 mis.
Posted: 04/01/2022 by Caroline Welch
Grantiau Trysorau’r Filltir Sgwâr!
Rydym wrth ein bodd i gyhoeddi ein bod wedi derbyn arian ar gyfer hyfforddi a chefnogi pobl ifanc i greu ffilmiau dwyieithog ac apiau gemau fideo o Barc Yr Esgob ac Amgueddfeydd Sir Gâr!
Bydd y prosiect, o’r enw –‘Parc Yr Esgob Hanes a Chof: Dal, Digido a Rhannu ein Storiâu’, yn cyflawni dehongliadau wedi eu canoli o amgylch pobl ifanc ar y safle ac ar-lein, sydd wedi eu ffocysu ar hanes pobl, newid hinsawdd a bioamrywiaeth.
Bydd y prosiect yn ysgogi dysgu creadigol, datblygu sgiliau trosglwyddiadol a gwybodaeth draws-gwriciwlar, a bydd yn cysylltu pobl ifanc yn ddyfnach gyda’r dreftadaeth sydd ar eu stepen drws. Diolch o galon i @HeritageFundCYM a @Cadw
Posted: 01/01/2022 by Caroline Welch
Blwyddyn Newydd Dda
Blwyddyn Newydd Dda i’n holl gefnogwyr! Mae wedi bod yn flwyddyn drawsnewidiol i Barc yr Esgob….
Rydym bellach wedi plannu mwy na 4,000 o flodau, llwyni, coed a bylbiau newydd, wedi gosod 5 mainc bicnic, 20 bocs adar, 10 bocs ystlum ynghyd ac adfer 700 metr o lwybrau hanesyddol y parc a 12 o feinciau parc newydd. Ni allem fod gwneud hyn heb ein gwirfoddolwyr gwych (fel Tad yn y llun yma). Gyda’ch cefnogaeth chi, rydym yn creu dyfodol cynaladwy ar gyfer Parc yr Esgob. Diolch i bob un ohonoch.
Posted: 22/12/2021 by Caroline Welch
Gwylio Bywyd Gwyllt: Rhagfyr 2021
Louise, Ffiona a ? ar 20/12/21
Roedd yn ddiwrnod oer, mwll ar ddiwedd Rhagfyr. Sylwom ar fylbiau’n dechrau torri drwy’r pridd yng Ngardd Jenkinson – arwydd da fod y Gwanwyn ar droed.
Heddiw roedd rhosyn dringo newydd gael ei blannu yn erbyn y pergola – mae’r gwaith plannu yng Ngardd Jenkinson bron yn gyflawn!
Sylwon ni ar ambell blisgyn cnau cyll islaw’r coed Bocs – ai cnofilod oedd yn gyfrifol, neu wiwerod? A boncyff coeden ddiddorol oedd yn pydru.
Mae pob deilen wedi disgyn oddi ar y coed collddail – ond fe sylwon ni ar ambell flaguryn ar y coed ffawydd.
Fe welson ni ambell ffwng.
… a rhai tyllau cnofilod a phridd y wadd.
Sylwon ni ar gerfiadau ar y goeden ffawydd hon yn dyddio’n ôl i 1862!
A phlanhigion yn eu blodau – llysiau’r gwaed, dant y llew, rhosod.
Ar ein taith gerdded fe welson ni: fronfraith, brych y coed, robin, dryw, mwyeilch, titwod tomos las, alarch dof, hwyaid gwylltion, telor y cnau a sgrech y coed.
Posted: 23/11/2021 by Caroline Welch
Tach 2021: Gwylio Bywyd Gwyllt am y tro cyntaf
Heddiw, fe ddechreuon ni ar ein prosiect Gwylio Bywyd Gwyllt Misol cyntaf – gan sylwi ar y fflora a’r ffawna a nodi’r newidiadau tymhorol yn y Parc. Roedd yn ddiwrnod llwyd a chymylog – yn annhebyg i’r diwrnod heulog a gafwyd ddoe – a chafwyd llwydrew dros nos. Dechreuodd Suzie, un o’n gwirfoddolwyr gardd, a minnau yng Ngardd Jenkinson gan nodi’r blodau cyntaf oll i ni eu gweld – chwerwlys torddail, blodau-pigwrn blewog, teim a fflocs (yn llochesi y tu ôl i’r fainc), un llygad y dydd gwyn yn y borfa ac fe sylwon ni ar dyfiant diweddar y cloddiau bocs. Roedd yr ardal hon – a blannwyd o’r newydd ym mis Mawrth 2021 – yn gyforiog o beillwyr dros yr haf, a bydd hi’n hynod gyffrous i weld y lle’n dod yn fyw unwaith eto yn ystod ei ail flwyddyn y gwanwyn nesaf. Plymiodd robin bach i lawr y tu ôl i ferfain yr Ariannin i chwilio am fwyd.
O gerdded ar hyd y llwybr i’r prif Barc (byddwn yn dilyn yr un llwybr bob mis) fe sylwon ni ar bridd y wadd o flaen yr ardaloedd bywyd gwyllt mierog, ac aeron ar y cwyros coesgoch – bwyd naturiol i’r adar y mae galw mawr amdano yn ystod yr adeg hon o’r flwyddyn. Gwelwyd dwy ysguthan yn un o’r coed tal, yn ogystal ag ambell robin arall, a gwiwer neu ddwy! Mae ychydig ddail yn dal i’w gweld ar y blanwydden Llundain fawreddog sy’n dominyddu dechrau llwybr y Parc; mae mwyafrif ei dail yr un mor fawreddog wedi disgyn ar y borfa a bellach yn dechrau ymddatod wedi llwydrew neithiwr.
Yn yr Ardd Goetir fe welson ni ffyngau cynffon twrci ar y boncyff i’r chwith – rydyn ni wedi gweld mwy o ffyngau yma yn y gorffennol (er nad ydym ni wedi eu hadnabod nhw i gyd eto!) ond maen nhw’n dechrau mynd ychydig yn hen bellach. Gerllaw, mae’r goeden gelyn sydd wedi’i hail-lunio’n gwneud sioe o’i haeron coch ac fe sylwon ni ar y llysiau’r gwaed yn blodeuo fel rhan o’r gorchudd daear oedd newydd ei blannu; yn ogystal â blodau neidr a briwlys y gwrych yn yr ardaloedd gwyllt o gwmpas yr Ardd Coetir.
Ymhellach ar hyd y llwybr tuag at Bwll yr Esgob lle trodd ein sesiwn gwylio bywyd gwyllt yn fwy myfyriol wrth i ni oedi i wylio’r alarch dof gwyn urddasol yn nofio i fyny ac i lawr, gan fwydo ac ymestyn ei adenydd yn achlysurol ar y llyn. Fe welson ni 4 hwyaden wyllt yma, yn ogystal â 3 hwyaden chwiwell a chwtiar – gyda’i chri unigryw. Buon ni n sgwrsio ag ymwelydd cyson â’r Parc a ddywedodd ei fod wedi gweld 3 dyfrgi’n nofio tua’r dwyrain yn y pwll rai blynyddoedd yn ôl. Buasem wrth ein boddau’n cael gwybod os ydyn nhw yma o hyd – a pha bysgod y maen nhw’n eu dal!
Fe welson ni fwy o wiwerod ar y ffordd yn ôl o’r Pwll wrth i ni ymlwybro ar hyd llwybr gwaelod y waun, ar hyd ochr yr Ha-ha. Fe welson ni hefyd ddrysfa o rosebillion yn gymysg â llawryf (mae llawer o’r llawryf wedi mynd am ei fod yn llethu’r fflora brodorol – ac rydyn ni’n ysu i weld beth ddaw i’r golwg yn yr ardaloedd sydd newydd eu clirio yn y Flwyddyn Newydd), ac ar ochr arall yr Amgueddfa, mewn gwelyau ffurfiol, mae yna ffatsia, eurinllys a rhosyn pinc yn dal i flodeuo ychydig. Roedd yna flodyn melyn anhysbys ar lwybr yr Ardd Furiog – cartheig efallai?
Nawr yn yr Ardd Furiog – ein cyrchfan olaf – fe welson ni flodau melyn Mair, y ferfain a thafod yr ych yn dal yn eu blodau, yn ogystal â chapanau cornicyll yn llipa wedi’r llwydrew, ond â’u harogl yn dal yn gryf yn yr aer. Buon ni’n edmygu’r cennau, rhedyn a’r ffyngau’n tyfu ar yr hen goed afalau treftadaeth, yn cael hoe eleni wedi cynhaeaf toreithiog yn 2020. Yn y borfa hirach fe welson ni ambell goesyn melyn yr hwyr – rhai’n dal i gynnal eu blodau melyn cwpanog perffaith; ac ychydig efwr blodeuog hefyd – o bosib o ganlyniad i’r modd y torrwyd y borfa’n ddiweddar.
Buasem wrth ein boddau’n gweld mwy o bobl yn ymuno â ni ar ein sesiynau gwylio misol ac yn croesawu’r rhai sy’n gallu adnabod adar, pryfed a bywyd gwyllt arall yn fawr iawn! Felly mae croeso i chi gysylltu os hoffech gymryd rhan.
Posted: 09/11/2021 by Caroline Welch
Darganfyddiadau Cyffrous yn y Ardd Furiog!
Rai wythnosau yn ôl, wrth ffensio sylfeini’r hen dai gwydr yn yr ardd furiog, fe ‘gollodd’ ein contractwyr tirwedd bostyn ffens yn y tir o amgylch un o’r tai gwydr. Wrth iddyn nhw ei daro’r postyn i mewn, fe ddiflannodd mewn gwagle oddi tano.
Ar y 3ydd o Dachwedd 2021, daeth tirfesurwyr o SUMO Survey Services â’u hoffer Radar Treiddio Tir i’r ardd furiog er mwyn gwneud arolwg o’r hyn a allai fod o dan yr ardal yma o’r ardd. Bu SUMO Survey Services yn rhan o’r tîm a ddaeth o hyd i’r Brenin Rhisard III o dan faes parcio yng Nghaerlŷr rhai blynyddoedd yn ôl.
Mae arwyddion cynnar yn dangos bod 2 ‘wagle’ wedi’u lleoli dros fetr o dan y ddaear ac rydym yn aros am eu canlyniadau llawn yn eiddgar!
Posted: 17/08/2021 by Caroline Welch
Sioe Parc Yr Esgob
Cliciwch yma am Amserlen y Sioe (pdf)
Cliciwch yma i lawrlwytho Ffurflen Gais (pdf)
SIOE ARDDWRIAETHOL PARC YR ESGOB
BISHOP’S PARK HORTICULTURAL SHOW
I’w gynnal ym Mharc Yr Esgob, Abergwili, ar ddydd Sadwrn 4ydd o
Fedi 2021 Beirniadu i ddechrau am 12.30pm—Sioe i agor am 2.00yp
To be held at the Bishop’s Park, Abergwili on Saturday 4th of
September 2021. Judging to commence at 12.30pm—Show to open at 2.00pm
Adran Garddwriaeth/Horticultural Section: Mr Blue Barns-Thomas,
GFGC/NBGW TBC
Adran Cartref/Domestic Section: Mrs Non Knott, Bancycapel.
Gwaith Llaw/Handicraft Section: Rachel Vater, Oriel Myrddin
Adran Blant/Junior Section: Miss Helen Lewis, Felinwen.
Beirniaid/Judges:
Adran Garddwriaeth/Horticultural Section: Mr Blue Barns-Thomas,
GFGC/NBGW
Adran Cartref/Domestic Section: Mrs Non Knott, Bancycapel.
Gwaith Llaw/Handicraft Section: TBC Oriel Myrddin
Adran Blant/Junior Section: Miss Helen Lewis, Felinwen.
Gwybodaeth/ Information:
Ceisiadau i’w cymryd ar y diwrnod—Pob cais i gofrestru gyda’r ysgrifennydd ac wedi ei osod yn ei le erbyn 12.00yp ar ddiwrnod y sioe.
Tâl Cystadlu: Dosbarthiadau Garddwriaeth, Cartref a Chrefft: 30c/cais. Adran Iau: Am ddim.
Entry fee: Horticultural, Domestic & Craft Classes: 30p/entry. Junior section: Free. All entries to be taken on the day—All entries to be registered with the secretary and in place by 12pm on show day.
Bydd angen bod pob cais wedi ei dyfu/creu adref gan yr arddangoswr—All entries to homegrown/home-made by the exhibitor. Mae penderfyniad y beirniad yn derfynol—Judge’s decision is final.
Manylion cyswllt trefydd y sioe/Show organiser’s contact details:
Ebost/email: FfionaJones@tywigateway.org.uk
Rhif ffôn Phone number: 07395082719
Cyswllt cyffredinol/General enquires: info@tywigateway.org.uk
Dosbarthiadau/Classes
Garddwriaeth/Horticulture
Llysiau/Vegetables
Dosbarth/Class1: Runner Beans (4)
Dosbarth/Class 2: Wynwns / Onions (3)
Dosbarth/Class 3: Tomatoes (4) *Rhaid i’r flodamlenni fod wedi eu
cysylltu/ calyces must be attached
Dosbarth/Class 4: Cennin wedi eu gwynnu / Blanched Leeks (3)
Dosbarth/Class 5: Casgliad o 6 llysieuyn (1 o bob un) / Collection of 6 vegetables (1 of each)
Dosbarth/Class 6: Tatws – unrhyw amrywiaeth (3) / Potatoes – any variety (3)
Blodau/Flowers:
Dosbarth/Class 7: Dahlias (3)
Dosbarth/Class 8: Pys Pêr / Sweet Peas (12 stems of mixed colours)
Dosbarth/Class 9: Planhigyn mewn Pot yn ei flodau / Pot Plant in
Bloom
Dosbarth/Class 10: Casgliad o flodau mewn fâs / Collection of
flowers in a vase
Adran Cartref:/Domestic Section:
Caif marciau eu rhoi am cyflwyniad. Dylai itemau cael eu gorchuddio gyda haenau glynni a gyda rhif y cystadleuwr ar y plât. Rhaid i’r eitemau cael eu arddangos ar blât flat, gwyn plaen—dim standiau cacennau. / Marks will be given for presentation. All items to be covered with cling film and with the competitor’s number on the plate. All items must be displayed on a plain, flat, white plate – no cake stands.
Class 11: Sbwng Fictoria—Victoria Sponge
Class 12: 4 Sconen (unrhwy flas) – 4 Scones (any flavour)
Class 13: 4 Rôl Selsig—4 Sausage Rolls
Class 14: Cacen Ffrwyth—Fruit Cake
Class 15: Cacen ‘Drizzle’ Lemwn—Lemon Drizzle Cake
Class 16: Jar o’ch Hoff Jam—Jar of Favourite Jam
Class 17 Jar o’ch Hoff Sytni—Jar of Favourite Chutney
Gwaith Llaw/Handicraft Section:
Dosbarth/Class 18: Unrhyw eitem wedi ei wau neu wedi ei grosio/ Any knitted or croched item
Dosbarth/Class 19: Unrhwy eitem wedi ei wneud o bren/ Any item
made of wood
Dosbarth/Class 20: Darn o gelf yn portreadu ‘Dôl/Dolydd’ / A piece of art depicting ‘ A Meadow/Meadows’
Dosbarth/Class 21: Ffotograffiaeth- Dyffryn Tywi/Photography – The Tywi Valley
Adran Iau—Junior Section
3 grŵp oed—Cyn oed ysgol, Cynradd (i fyny at ac yn cynnwys 11 mlwydd oed), Uwchradd (i fyny at ac yn cynnwys 18 mlwydd oed)
3 age groups – Pre-school, Primary (up to & inc. 11 yrs old),
Secondary (up to & including 18 yrs old).
Adran Goginio— ‘Bake-Off ’
Dosbarth/Class 22: 4 bisged ‘digestive’ wedi eu haddurno (plant cyn oed ysgol)/ 4 decorated digestive biscuits (pre-school), 4 decorated fairy cakes
(school-age)
Dosbarth/Class 25 Cacenn wedi ei wneud gan ddefnyddio llysiau/A cake made using vegetables.
Adran Gelf Iau/Junior Art Section
Dosbarth/Class 26: Carreg neu charreg gron wedi ei phaentio/A painted stone or pebble.
Dosbarth/Class 27: Anifail wedi ei wneud allan o lysiau a/neu ffrwyth / An animal made from vegetables and/or fruit.
Adran Garddwriaeth Iau/Junior Horticultural Section
Dosbarth/Class 28: Unrhyw bâr o lysiau wedi ei dyfu adref /Any pair of vegetables grown at home.
Dosbarth/Class 29: Blodau wedi eu tyfu adref, wedi eu harddangos
mewn pot jam / Home grown flowers displayed in a jam jar.
Dymunai staff ac ymddiriedolwyr Parc Yr Esgob a’r Gerddi, Abergwili ddiolch i bawb sydd yng nghlwm a threfnu a rhedeg y digwyddiad yma ac edrychwn ymlaen i’ch croesawu i’r safle ar ddiwyrnod y sioe.
The staff and trustees at the Bishop’s Park & Gardens, Abergwili wish to thank everyone who is involved with the organisation and running of this event and we look forward to welcoming you all to the site on show day.